काठमाण्डौ । प्रिमियम मूल्यमा आइपीओ बिक्री गर्न एक दर्जन भन्दा बढी कम्पनी नेपाल धितोपत्र बोर्ड (सेबोन)को पाइपलाइनमा छन् । अंकित मूल्य भन्दा बढी मूल्य निर्धारण गरेर सेयर जारी गर्नका लागि १४ कम्पनीले बोर्डसँग अनुमति मागेका छन् ।
नेपाल स्टक एक्सचेञ्ज (नेप्से)मा अधिकांश आइपीओहरु अंकित मूल्य १०० रुपैयाँमै आउने गरेका छन् । तर बुक बिल्डिङ प्रणाली लागू भएपछि केही कम्पनीहरु प्रिमियम मूल्यमा आइपीओ जारी गर्न थालेका छन् ।
सन्तोष नारायण श्रेष्ठ नेपाल धितोपत्र बोर्डको अध्यक्ष बनेपछि हालसम्म कुनै कम्पनीले पनि प्रिमियम मूल्यको आइपीओ निष्कासन गर्न अनुमति पाएका छैनन् ।
श्रेष्ठ २०८१ को असोज २ गते सेबोनको अध्यक्षमा नियुक्त भएका थिए । हुन त उनी बोर्डमा आउनुअघि देखि नै प्रिमियम मूल्यमा आइपीओ निष्कासनको अनुमति पर्खिदै पाइपलाइनमा रहेका कम्पनीले स्वीकृति पाएका छैनन् ।
बोर्डका पूर्वाध्यक्ष रमेश कुमार हमालले हिमालयन रि इन्स्योरेन्ससहित केही कम्पनीलाई अपारदर्शी ढंगले प्रिमियममा सेयर बेच्न अनुमति दिएपछि ठूलो प्रश्न उठेको थियो । अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगले नै उनीमाथि छानबिन गरेको थियो ।
हमालले दिएको अनुमतिमाथि नै कैफियत देखिएपछि हालका अध्यक्ष श्रेष्ठले प्रिमियममा आइपीओ अनुमति माग्ने कुनै पनि कम्पनीलाई स्वीकृति दिन सकेका छैनन् । लामो समयदेखि प्रिमियम मूल्यमा आइपीओ निष्कासनको अनुमति माग्ने कम्पनीहरुले बोर्डबाट स्वीकृति नपाएपनि प्रिमियममा सेयर निष्कासन गर्न आवेदन दिने कम्पनी भने थपिएको थप्यै छ ।
प्रिमियममा आइपीओ निष्कासनको अनुमति माग्ने कम्पनीहरुमा सर्वाधिक उत्पादन तथा प्रशोधन समूहतर्फबाट छन् । करिब दुईवर्ष अगाडीदेखि प्रिमियउममा आइपीओ निष्कासन गर्न आवेदन दिएका कम्पनीको विषयमा बोर्डले हालसम्म कुनै प्रक्रिया अघि बढाएको छैन ।
धितोपत्र बोर्डका अनुसार प्रिमियममा आइपीओ जारी गर्न अनुमति माग्ने कम्पनीहरुको वित्तीय अवस्थाले गर्दा आइपीओ बिक्री गर्न दिने वा नदिने भन्ने विषय अन्योल बनेको छ ।

यस अघिको सेनारियो र पूर्वाध्यक्ष हमालले प्रिमियममा आइपीओ बिक्री गर्न अनुमति दिएपछि उनीमाथि भएको छानबिन र सास्तीले गर्दा हालका अध्यष श्रेष्ठलाई सतर्क बनाएको स्पष्ट छ । यसकारण उक्त कम्पनीहरुले तत्कालको लागि आइपीओ निष्कासनको स्वीकृती पाउने छाँटकाट देखिदैन ।
प्रिमियम मूल्यमा आइपीओ बिक्री गर्न अनुमति माग्नेमा दुई हाइड्रोपावर, एक लगानी कम्पनी, एक होटल तथा पर्यटन समूहअन्तर्गत कम्पनी, ७ उत्पादन तथा प्रशोधन समूहतर्फको कम्पनी र ३ अन्य समूहतर्फका कम्पनी रहेका छन् । ती कम्पनीहरुले अंकित मूल्यमा तीनसय रुपैयाँसम्म मूल्य थप गरेर आइपीओ जारी गर्न अनुमति मागेका छन् ।

