काठमाण्डौ । अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा सुन तथा चाँदीको मूल्यमा फेरि तीव्र गिरावट देखिएको छ। पछिल्लो कारोबारअनुसार सुनको मूल्य करिब ४,३५० डलर प्रति औंस आसपास झरेको छ भने चाँदी पनि ६५ डलर आसपासमा सीमित भएको छ। संलग्न तथ्यांकअनुसार दुबै धातुमा एकैदिन करिब ४–६ प्रतिशतसम्म गिरावट आएको देखिन्छ।
विश्व बजारमा देखिएको यो गिरावटले सुनचाँदी लगानीकर्तामा पुनः चिन्ता बढाएको छ।
किन घटिरहेको छ सुनको मूल्य ?
पछिल्ला दिनमा सुनको मूल्य घट्नुका मुख्य कारणहरू बहुआयामिक देखिएका छन्:
१. बलियो अमेरिकी डलर र ब्याजदरको दबाब
अमेरिकी डलर मजबुत बन्दै जाँदा सुन महँगो देखिन्छ, जसले माग घटाउँछ। साथै, ब्याजदर बढ्ने संकेतले सुनजस्तो ब्याज नदिने सम्पत्तिमा लगानी घटाउँछ।
२. तेल मूल्य वृद्धि र मुद्रास्फीति दबाब
इरान–अमेरिका द्वन्द्वका कारण तेल मूल्य बढ्दै गएको छ, जसले विश्व अर्थतन्त्रमा मुद्रास्फीति बढाउने डर सिर्जना गरेको छ। यसले केन्द्रीय बैंकहरूलाई ब्याजदर घटाउने होइन, बढाउनेतर्फ धकेल्न सक्छ, जसले सुनलाई नकारात्मक असर पार्छ।
३. नाफा बुकिङ (Profit-taking)
२०२५ र २०२६ को सुरुवातमा सुनले ऐतिहासिक उचाइ छोएपछि धेरै लगानीकर्ताले नाफा सुरक्षित गर्न बिक्री बढाएका छन्। यसले बजारमा आपूर्ति बढाएर मूल्य घटाएको हो।
४. ‘ओभरक्राउडेड ट्रेड’ प्रभाव
विश्लेषकहरूका अनुसार सुनमा अत्यधिक लगानी भइसकेको थियो। यस्तो अवस्थामा सानो नकारात्मक संकेतले पनि ठूलो गिरावट ल्याउन सक्छ।
५. सुरक्षित सम्पत्तिको धारणा कमजोर
युद्ध र तनावका बीच पनि सुन बढ्नुको सट्टा घट्नुले देखाउँछ कि अहिले बजारमा डलर र अन्य सम्पत्तिहरू बढी आकर्षक बनेका छन्।
चाँदी किन झन् धेरै घट्यो ?
चाँदीको मूल्य सुनभन्दा बढी घट्नुको कारण:
-औद्योगिक धातु पनि भएकाले आर्थिक सुस्तताले माग घट्छ
-उच्च अस्थिरता (volatility)
-लगानीकर्ताको जोखिमबाट बच्ने प्रवृत्ति
हाल चाँदीमा करिब ६% गिरावट देखिएको छ, जुन सुनभन्दा तीव्र हो।
अब सुन कति तल जान सक्छ ?
विभिन्न अन्तर्राष्ट्रिय विश्लेषकहरूको अनुमान मिश्रित छ:
छोटो अवधि (Short-term)
-केही विश्लेषकले सुन ४,२००–४,६०० डलर दायरामा झर्नसक्ने बताएका छन्
-बजारमा अझै अस्थिरता जारी रहने संकेत
मध्यम–दीर्घकालीन (Medium/Long-term)
-JP Morgan: दीर्घकालमा ६,३०० डलरसम्म पुग्ने सम्भावना
-BNP Paribas: २०२६ मा औसत ५,६२० डलर अनुमान
-केही विश्लेषकले ५,५००–६,२५० डलरसम्म पुग्न सक्ने बताएका छन्
अहिलेको गिरावटलाई धेरै विज्ञले “कररेक्शन (Correction)” को रूपमा हेरेका छन्, दीर्घकालीन बुल ट्रेन्ड भने अझै समाप्त भएको छैन।
हालको सुनचाँदी बजारलाई हेर्दा तीन स्पष्ट संकेत देखिन्छन्:
-छोटो अवधिमा दबाब र गिरावट जारी
-भू-राजनीतिक तनावले बजार अस्थिर
-दीर्घकालमा पुनः उकालो लाग्ने सम्भावना
सुनचाँदीको मूल्यमा देखिएको पछिल्लो गिरावट सामान्य बजार सुधार (correction) को रूपमा व्याख्या गर्न सकिन्छ। तर, ब्याजदर, डलरको अवस्था र मध्यपूर्वको तनाव जस्ता कारकले निकट भविष्यमा अझ उतार–चढाव जारी रहने संकेत दिएका छन्।
लगानीकर्ताका लागि अहिलेको अवस्था जोखिम र अवसर दुबै भएको चरण मानिएको छ।

