एडीबी अध्यक्ष काठमाडौंमा : बालेन सरकारको पहिलो उच्चस्तरीय विदेशी भेट, दुई ठूला सहयोग सम्झौता हुने

काठमाण्डौ  । एसियाली विकास बैंक(एडीबी) का अध्यक्ष मासातो कान्दा दुई दिने भ्रमणका लागि नेपाल आएका छन् । आइतबार राति करिब १० बजे काठमाडौं ओर्लिएका उनलाई त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा अर्थसचिव घनश्याम उपाध्यायले स्वागत गरे ।

सोमबार र मंगलबार नेपालमा रहने कान्दाको भ्रमणलाई नयाँ सरकार गठनपछिको महत्वपूर्ण कूटनीतिक तथा विकास साझेदारी भेटका रूपमा हेरिएको छ । प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाह ‘बालेन’ ले सरकारको नेतृत्व सम्हालेपछि पहिलोपटक कुनै विदेशी उच्च अधिकारीसँग व्यक्तिगत औपचारिक भेट गर्न लागेका हुन् । अर्थ मन्त्रालय स्रोतका अनुसार प्रधानमन्त्री शाह र एडीबी अध्यक्ष कान्दाबीच मंगलबार भेटवार्ता हुनेछ ।

प्रधानमन्त्री शाहले यसअघि विदेशी कूटनीतिज्ञ तथा अधिकारीहरूसँगको भेटमा संयमित र संस्थागत शैली अपनाउँदै आएका थिए । त्यसैले एडीबी अध्यक्षसँग हुने यो भेटलाई बालेन सरकारको कूटनीतिक प्राथमिकता र विकास साझेदारसँगको सम्बन्धको नयाँ संकेतका रूपमा अर्थ्याइएको छ ।

कान्दाले सोमबार अर्थमन्त्री डा. स्वर्णिम वाग्लेसहित उच्च सरकारी अधिकारीहरूसँग भेटवार्ता गर्ने कार्यक्रम छ । अर्थमन्त्री वाग्लेसँग उनको भेट दिउँसो ३ बजे तय भएको स्रोतले जनाएको छ । भ्रमणका क्रममा कान्दाले एडीबीको सहयोगमा निर्माण भइरहेका विभिन्न विकास परियोजनाको अवलोकनसमेत गर्नेछन् ।

कान्दाको नेपाल भ्रमणका क्रममा भन्सार तथा पारवहन सुधार र खानेपानी तथा ढल निकास व्यवस्थापनसँग सम्बन्धित दुई सहयोग सम्झौतामा हस्ताक्षर हुने तयारी छ । भन्सार आधुनिकीकरण, व्यापार सहजीकरण र रोजगारी सिर्जनालाई सहयोग पुर्‍याउने उद्देश्यसहित ५० मिलियन अमेरिकी डलरको नीतिगत ऋण सम्झौता अघि बढ्नेछ । त्यसैगरी, सहरी खानेपानी, ढल निकास, फोहोरमैला तथा जलवायु–उत्थानशील पूर्वाधारसँग सम्बन्धित ११५ मिलियन डलरको परियोजना सम्झौतासमेत हुने अपेक्षा गरिएको छ ।

नेपाल एडीबीको संस्थापक सदस्य हो । सन् १९६६ मा एडीबी स्थापना हुँदा नेपाल यसको सदस्य बनेको थियो भने सन् १९६८ देखि नेपालले एडीबीबाट प्राविधिक सहायता लिन थालेको हो । त्यसयता एडीबी नेपालको प्रमुख विकास साझेदारका रूपमा सडक, ऊर्जा, खानेपानी, सहरी विकास, शिक्षा, कृषि, वित्तीय सुधार र संस्थागत क्षमता विकासका क्षेत्रमा निरन्तर सक्रिय रहँदै आएको छ ।

नेपाल आउनुअघि एडीबी अध्यक्ष कान्दाले नेपाल अहिले निर्णायक मोडमा रहेको टिप्पणी गरेका छन् । उनले सामाजिक सञ्जालमार्फत नेपालले पटक–पटक संकट र परिवर्तनका घडीमा असाधारण उत्थानशीलता देखाएको उल्लेख गर्दै एडीबीले त्यसलाई दीर्घकालीन आर्थिक प्रगतिमा रूपान्तरण गर्न सहयोग गर्ने बताएका छन् ।

उनले नयाँ सरकारले आफ्ना प्राथमिकता तय गरिरहेका बेला एडीबीले नेपालसँगको छ दशकभन्दा लामो साझेदारीको अनुभवका आधारमा अबको विकास अध्यायमा कसरी सहयोग गर्न सक्छ भन्ने विषयमा सुन्ने, सिक्ने र छलफल गर्ने अवसरका रूपमा भ्रमणलाई लिएको उल्लेख गरेका छन् ।

१० वर्षअघि सन् २०१६ मा तत्कालीन एडीबी अध्यक्ष ताकेहितो नाकाओले नेपाल भ्रमण गरेका थिए । त्यसपछि नेपाल भ्रमण गर्ने कान्दा पहिलो एडीबी अध्यक्ष हुन् । त्यसैले उनको भ्रमण केवल औपचारिक सद्भाव भ्रमण मात्र नभई बालेन सरकार, अर्थतन्त्रको प्राथमिकता र विकास साझेदारबीचको विश्वास परीक्षणको अवसर पनि बनेको छ ।