देशभरि ३२.३८ प्रतिशत मात्र धान रोपाइ सम्पन्न भएको कृषि विभागको तथ्यांक, मधेशको अवस्था पनि निराशाजनक

काडमाण्डौ । असारको तेस्रो साता बितिसक्दा पनि यस वर्ष देशभरि धान रोपाइँले सोचेजस्तो गति लिन सकेको छैन ।

कृषि विभागको हालसम्मको तथ्यांकअनुसार देशभरि कुल ३२.३८ प्रतिशत मात्र धान रोपाइँ सम्पन्न भएको छ । नेपालमा धान रोपाइँ हुने कुल क्षेत्रफल १३ लाख ७० हजार ६२ हेक्टर रहेको भएपनि अहिले सम्म ४ लाख ४३ हजार ५ सय ९५ हेक्टर क्षेत्रफलमा मात्र धान रोपिएको विभाग जनाएको छ ।

गत वर्ष यो अवधिमा देशभर ४५ प्रतिशत रोपाइँ भइसकेको भएको  थियो । प्रदेश अनुसारको तथ्यांकलाई हेर्र्दा सुदूरपश्चिम प्रदेशमा भने रोपाइँको अवस्था सबैभन्दा सन्तोषजनक देखिएको विभागले जनाएको छ ।

कृषि विभागको तथ्यांकअनुसार सुदूरपश्चिममा धान खेती हुने कुल १ लाख ५४ हजार ९ सय ५० हेक्टर क्षेत्रफलमध्ये ८९ हजार ७ सय ४२ हेक्टरमा रोपाइँ सकिएको छ । यो भनेको कुल क्षेत्रफलको ५७.९ प्रतिशत हो । गत वर्ष यहाँ यसै अवधिमा ८२.८ प्रतिशत रोपाइँ सम्पन्न भइसकेको थियो । सुदूरपश्चिम पछि गण्डकी प्रदेशमा ४१ प्रतिशत रोपाइँ भएको छ । गण्डकीमा ९३ हजार ६ सय ६ हेक्टरमध्ये ३८ हजार ३ सय ८९ हेक्टरमा धान रोपिएको छ ।

यस्तै, कर्णाली प्रदेशमा धान खेती हुने ४३ हजार २ सय ९० हेक्टरमध्ये १७ हजार ५ सय ४९ हेक्टर अर्थात् ४०.५ प्रतिशत क्षेत्रफलमा रोपाइँ सम्पन्न भएको छ । गएको वर्ष यो बेला गण्डकीमा ५५.६ प्रतिशत र कर्णालीमा ७१.७ प्रतिशत रोपाइँ भएको थियो ।

यस्तै लुम्बिनी प्रदेशमा ३ लाख १ हजार ३ सय ७२ हेक्टर क्षेत्रफलमा धान खेती हुने गरेकोमा हालसम्म १ लाख १२ हजार ५ सय ९ हेक्टर अर्थात् ३७.३ प्रतिशतमा मात्र रोपाइँ भएको छ । यो गत वर्षको ५२.१ प्रतिशतको तुलनामा निकै कम देखिएको हो ।

बागमती प्रदेशमा पनि गत वर्षको ५१.९ प्रतिशतको तुलनामा यस वर्ष ३३.२ प्रतिशत मात्र रोपाइँ भएको विभागको तथ्यांक छ । बागमतीमा कुल १ लाख १४ हजार ५ सय २४ हेक्टरमध्ये ३८ हजार २६ हेक्टरमा रोपाइँ सकिएको छ ।

यस्तै कोशी प्रदेशमा २ लाख ७६ हजार ३ सय ८७ हेक्टरमध्ये ८७ हजार ३३ हेक्टर अर्थात् ३१.५ प्रतिशत रोपाइँ भएको छ । गत वर्ष यो बेला यहाँ २९.५ प्रतिशत मात्र रोपाइँ भएको थियो ।

यस वर्ष धान उत्पादनको मुख्य केन्द्र मानिने मधेश प्रदेशको अवस्था भने निराशाजनक छ । देशमै सबैभन्दा धेरै अर्थात् ३ लाख ८५ हजार ९ सय ३३ हेक्टर क्षेत्रफलमा धान खेती हुने यस प्रदेशमा असार तेस्रो सातासम्म ६० हजार ३ सय ४६ हेक्टरमा मात्र रोपाइँ हुन सकेको छ । यो कुल क्षेत्रफलको जम्मा १५.६ प्रतिशत मात्र हो, जुन सबै प्रदेशमध्ये सबैभन्दा न्यून हो । गएको वर्ष यसै अवधिमा मधेशमा २५.१ प्रतिशत रोपाइँ सम्पन्न भइसकेको थियो ।