ग्लोबल आइएमईको नाफा २४ प्रतिशत बढ्दा मुख्य कमाइको वृद्धि डेढ प्रतिशतमा सीमित

काठमाण्डौ । ग्लोबल आइएमई बैंकले चालु आर्थिक वर्षको पहिलो त्रैमासमा नाफा र कर्जाको गुणस्तरमा सुधार गरेको छ। शुल्क तथा कमिसन आम्दानीको वृद्धि र कर्जा नोक्सानी खर्चमा आएको कमीले बैंकको नाफा बढाउन महत्वपूर्ण योगदान दिएका छन्। तर मुख्य बैंकिङ आम्दानीको सुस्त वृद्धि र घट्दो पूँजी पर्याप्तताले आगामी व्यवसाय विस्तारमा चुनौती देखाएका छन्।

बैंकको एकल वित्तीय विवरणअनुसार आर्थिक वर्ष २०८३/८४ को पहिलो तीन महिनामा खुद नाफा २ अर्ब ३१ करोड ३८ लाख रुपैयाँ पुगेको छ। अघिल्लो वर्षको यही अवधिमा १ अर्ब ८५ करोड ८७ लाख रुपैयाँ नाफा कमाएको बैंकले यसपटक २४.४९ प्रतिशत वृद्धि हासिल गरेको हो।

सहायक कम्पनीसमेत समेटिएको समूहको नाफा भने २ अर्ब ४० करोड ९१ लाख रुपैयाँ छ। विश्लेषणमा प्रयोग गरिएका अन्य सूचक बैंकको एकल विवरणमा आधारित छन्।

नाफा बढाउन यसपटक गैरब्याज आम्दानीको भूमिका बलियो देखिएको छ। खुद शुल्क तथा कमिसन आम्दानी ९० करोड ७६ लाख रुपैयाँबाट बढेर १ अर्ब २२ करोड १३ लाख रुपैयाँ पुगेको छ। यो ३४.५६ प्रतिशतको वृद्धि हो। खुद व्यापारिक आम्दानी पनि २८ करोड ४३ लाख रुपैयाँबाट ४४.९९ प्रतिशत बढेर ४१ करोड २२ लाख रुपैयाँ पुगेको छ।

तर बैंकको मुख्य कमाइ मानिने खुद ब्याज आम्दानीको वृद्धि भने १.४६ प्रतिशतमा सीमित छ। अघिल्लो वर्षको पहिलो त्रैमासमा ४ अर्ब १३ करोड ३१ लाख रुपैयाँ रहेको यस्तो आम्दानी यसपटक ४ अर्ब १९ करोड ३३ लाख रुपैयाँ पुगेको छ।

कुल ब्याज आम्दानी १० अर्ब ३२ करोड १० लाख रुपैयाँबाट घटेर १० अर्ब १३ करोड ५७ लाख रुपैयाँमा झरेको छ। ब्याज खर्च पनि ६ अर्ब १८ करोड ७९ लाख रुपैयाँबाट घटेर ५ अर्ब ९४ करोड २३ लाख रुपैयाँमा आएपछि खुद ब्याज आम्दानी सामान्य बढेको हो। यसले ब्याज आम्दानी विस्तारभन्दा कोषको लागत घट्दा मुख्य कमाइमा राहत पुगेको देखाउँछ।

बैंकको कोषको औसत लागत ३.९२ प्रतिशतबाट घटेर ३.२६ प्रतिशतमा आएको छ। तर औसत ब्याजदर अन्तर पनि ३.४८ प्रतिशतबाट ३.१७ प्रतिशतमा झरेको छ। सस्तो स्रोत उपलब्ध भए पनि कर्जाबाट प्राप्त हुने ब्याजदरमा परेको दबाबले बैंकको आम्दानी विस्तार सीमित बनाएको संकेत यसले गर्छ।

नाफा वृद्धिको अर्को महत्वपूर्ण आधार कर्जा नोक्सानी व्यवस्थाबापतको खर्चमा आएको कमी हो। अघिल्लो वर्षको पहिलो त्रैमासमा १ अर्ब १ करोड १० लाख रुपैयाँ रहेको इम्पेयरमेन्ट खर्च यसपटक ४८ करोड ८३ लाख रुपैयाँमा सीमित भएको छ। यस्तो खर्च ५१.७० प्रतिशत अर्थात् ५२ करोड २७ लाख रुपैयाँ घटेको छ।

यो बचत बैंकको खुद नाफामा भएको करिब ४५ करोड ५२ लाख रुपैयाँ वृद्धिभन्दा ठूलो छ। यद्यपि कर तथा अन्य आम्दानी–खर्चको प्रभावसमेत पर्ने भएकाले यसलाई सोझै खुद नाफामा थपिएको रकमका रूपमा बुझ्न मिल्दैन। यसले नाफाको वृद्धिदरमा घटेको कर्जा नोक्सानी खर्चको योगदान भने स्पष्ट गर्छ।

ग्लोबल आइएमईको हकमा खर्च घटेसँगै खराब कर्जाका सूचकमा पनि सुधार देखिएको छ। निष्क्रिय कर्जा अनुपात अघिल्लो वर्षको पहिलो त्रैमासको ४.९८ प्रतिशतबाट घटेर ४.७९ प्रतिशतमा आएको छ। खुद निष्क्रिय कर्जा अनुपात पनि ०.९५ प्रतिशतबाट घटेर ०.६० प्रतिशतमा झरेको छ।

त्यस्तै निष्क्रिय कर्जाको तुलनामा कुल कर्जा नोक्सानी व्यवस्थाको अनुपात १०९.६३ प्रतिशतबाट बढेर १२०.१७ प्रतिशत पुगेको छ। खराब कर्जाको अनुपात घट्नु र त्यसको तुलनामा नोक्सानी व्यवस्थाको अनुपात बढ्नु कर्जा जोखिम व्यवस्थापनका सकारात्मक संकेत हुन्। तर सुधारमा नगद असुली र अन्य समायोजनको छुट्टाछुट्टै योगदान बुझ्न विस्तृत विवरण आवश्यक पर्छ।

गैरब्याज आम्दानीको वृद्धि र इम्पेयरमेन्ट खर्चमा आएको कमीले बैंकको सञ्चालन नाफा ३५.८८ प्रतिशत बढेर ३ अर्ब २२ करोड २५ लाख रुपैयाँ पुगेको छ। कुल सञ्चालन आम्दानी भने ८.७९ प्रतिशत बढेर ६ अर्ब रुपैयाँ पुगेको छ। आम्दानीको तुलनामा सञ्चालन नाफा तीव्र बढ्नुमा घटेको नोक्सानी खर्चको प्रभाव देखिन्छ।

सेयरधनीका लागि चालु त्रैमासबाट वितरणका लागि उपलब्ध नाफामा उल्लेख्य सुधार भएको छ। नियामकीय समायोजनपछि यस्तो नाफा १ अर्ब ५६ करोड ३१ लाख रुपैयाँ पुगेको छ। अघिल्लो वर्षको यही अवधिमा ७९ करोड ४६ लाख रुपैयाँ रहेको यो रकम ९६.७१ प्रतिशत बढेको हो।

तर कुल सञ्चित वितरणयोग्य नाफा भने अघिल्लो वर्षको सोही अवधिको तुलनामा घटेको छ। असोज मसान्तमा यस्तो रकम २ अर्ब ७ करोड २ लाख रुपैयाँ छ। अघिल्लो वर्षको यही अवधिमा यो ४ अर्ब ८४ करोड ९५ लाख रुपैयाँ थियो।

चालु विवरणमा सुरुवाती सञ्चित नाफा ४ अर्ब ३१ करोड ८७ लाख रुपैयाँमा त्रैमासको वितरणयोग्य नाफा थपिएको छ। त्यसबाट बोनस सेयरबापत १ अर्ब ५२ करोड ४६ लाख रुपैयाँ र नगद लाभांशबापत २ अर्ब २८ करोड ७० लाख रुपैयाँ समायोजन गरिएको छ। त्यसैले चालु त्रैमासको वितरणयोग्य कमाइ बढ्दा पनि सञ्चित रकम घटेको अवस्थालाई लाभांश वितरणको प्रभावसँगै हेर्नुपर्ने हुन्छ।

व्यवसाय विस्तारतर्फ बैंकले निक्षेपभन्दा कर्जामा बढी वृद्धि गरेको छ। गत असार मसान्तको तुलनामा ग्राहकको निक्षेप ३.११ प्रतिशत बढेर ६ खर्ब ९० अर्ब रुपैयाँ पुगेको छ। ग्राहकलाई प्रवाह गरिएको कर्जा भने ७.४९ प्रतिशत बढेर ४ खर्ब ७१ अर्ब ९६ करोड रुपैयाँ पुगेको छ। यी वृद्धि अघिल्लो वर्षको पहिलो त्रैमाससँग नभई गत आर्थिक वर्षको अन्त्यसँगको तुलना हुन्।

बैंकको कर्जा–निक्षेप अनुपात ७०.११ प्रतिशत छ। यसले थप कर्जा विस्तारको सम्भावना देखाए पनि पूँजीको अवस्थालाई सँगै हेर्नुपर्ने हुन्छ। कुल पूँजी पर्याप्तता अनुपात अघिल्लो वर्षको पहिलो त्रैमासको १२.९८ प्रतिशतबाट घटेर ११.३२ प्रतिशतमा आएको छ। प्राथमिक पूँजी अनुपात पनि १०.४१ प्रतिशतबाट घटेर ९.३५ प्रतिशतमा झरेको छ।

पूँजी अनुपातमा आएको यो गिरावट आगामी व्यवसाय विस्तारका लागि ध्यान दिनुपर्ने पक्ष हो। कर्जा बढाउँदा त्यसअनुरूप पूँजीको आधार बलियो बनाउने आवश्यकता पनि बढ्छ।

प्रतिफलका सूचकमा भने सुधार भएको छ। बैंकको वार्षिकीकरण गरिएको प्रतिसेयर आम्दानी १९.५१ रुपैयाँबाट बढेर २३.३५ रुपैयाँ पुगेको छ। इक्विटीमा प्रतिफल ११.०१ प्रतिशतबाट बढेर १३.२९ प्रतिशत र सम्पत्तिमा प्रतिफल १.०५ प्रतिशतबाट बढेर १.१२ प्रतिशत पुगेको छ।

ग्लोबल आइएमईको पहिलो त्रैमासले गैरब्याज आम्दानी र कर्जा जोखिम व्यवस्थापनमा सुधार देखाएको छ। अब यो प्रगतिलाई दिगो बनाउन मुख्य ब्याज आम्दानीको गति बढाउनु र व्यवसाय विस्तारसँगै पूँजीको आधार सुदृढ गर्नु बैंकका प्रमुख प्राथमिकता देखिन्छन्।