४५ वर्षपछि पहिलोपटक चाँदीको मूल्य कच्चा तेलभन्दा महँगो !

काठमाण्डौ । विश्व बजारमा एउटा ऐतिहासिक घटना घटेको छ । १९८० पछिको पहिलोपटक चाँदीको प्रति औंस मूल्य कच्चा तेलको प्रति ब्यारेल मूल्यभन्दा माथि पुगेको छ । यो दुर्लभ उलटफेरले कमोडिटी बजारमा ठूलो हलचल मच्चाएको छ ।

हालैका तथ्यांकअनुसार, चाँदीको स्पट मूल्य करिब ६४ डलर प्रति औंस पुगेको छ भने डब्ल्यूटीआई कच्चा तेलको मूल्य ५७ देखि ६० डलर प्रति ब्यारेलको आसपास छ । यस वर्ष चाँदीको मूल्यमा ११० प्रतिशतभन्दा बढी वृद्धि भएको छ, जुन १९७९ पछिकै सबैभन्दा उत्कृष्ट प्रदर्शन हो । यसको विपरीत, कच्चा तेलको मूल्यमा यो वर्ष २० प्रतिशतजति गिरावट आएको छ, जसले २०२० को महामारीपछिकै सबैभन्दा खराब वर्ष बनाएको छ ।

विशेषज्ञहरूका अनुसार, चाँदीको यो उछालको मुख्य कारण औद्योगिक मागको वृद्धि हो । सौर्य ऊर्जा प्यानल, इलेक्ट्रोनिक्स, इलेक्ट्रिक गाडी र अन्य हरित प्रविधिमा चाँदीको व्यापक प्रयोग बढ्दै गएकाले यसको माग आकाशिएको छ । साथै, कमजोर अमेरिकी डलर र आपूर्ति सीमितताले पनि चाँदीलाई बलियो बनाएको छ ।

अर्कोतर्फ, कच्चा तेलको मूल्यमा दबाब विश्वव्यापी ओभरसप्लाई, कमजोर माग र ओपेकको मिश्रित उत्पादन रणनीतिका कारण परेको छ । सन् २०२२ को मध्यमा कच्चा तेल चाँदीभन्दा ५.५ गुणा महँगो थियो, तर अहिले स्थिति पूरै उल्टिएको छ ।

भारतीय बजारमा पनि यो प्रभाव देखिएको छ । चाँदीको मूल्य हालै २ लाख रुपैयाँ प्रति किलोग्राम नाघेको छ, जसले लगानीकर्ताहरूको ध्यान खिचेको छ । यो घटनाले विश्व अर्थतन्त्रमा हरित ऊर्जातर्फको संक्रमण र परम्परागत ऊर्जा स्रोतहरूको कमजोर अवस्थालाई प्रतिबिम्बित गर्छ ।

यो ऐतिहासिक परिवर्तनले लगानीकर्ताहरूलाई नयाँ अवसर र जोखिम दुवै प्रदान गरेको छ । चाँदीको र्‍याली अझै जारी रहने अनुमान गरिएको छ, तर बजार अस्थिर रहेकाले सतर्कता अपनाउन सुझाव दिइएको छ ।

(स्रोत: विभिन्न अन्तर्राष्ट्रिय कमोडिटी रिपोर्ट र बजार विश्लेषणमा आधारित)