युरोपेली संसदद्वारा अमेरिकी व्यापार सम्झौता निलम्बन गर्ने तयारी, विश्व सेयर बजारमा गिरावट

काठमाण्डौ । युरोपेली संसदले गत जुलाईमा सहमति भएको अमेरिकी व्यापार सम्झौताको अनुमोदन प्रक्रिया निलम्बन गर्ने तयारी गरेको छ। यो निर्णय बुधबार फ्रान्सको स्ट्रासबर्गमा औपचारिक रूपमा घोषणा गरिने अपेक्षा गरिएको छ।

यो कदम अमेरिकाका राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले ग्रिनल्यान्डसम्बन्धी मुद्दामा नयाँ भन्सार शुल्क (ट्यारिफ) लगाउने धम्की दिएपछि अमेरिका र युरोपबीच बढ्दो तनावको अर्को संकेतका रूपमा हेरिएको छ। पछिल्लो घटनाक्रमले विश्व वित्तीय बजारलाई समेत अस्थिर बनाएको छ र सम्भावित व्यापार युद्धको चर्चा पुनः चर्किएको छ।

सेयर बजारमा गिरावट

मंगलबार युरोप र अमेरिकाका सेयर बजारमा गिरावट देखिएको छ। युरोपेली सेयर बजार लगातार दोस्रो दिन ओरालो लागेको छ। अमेरिकामा डाउ जोन्स सूचकांक १.७ प्रतिशतभन्दा बढीले घट्दा, एसएण्डपी ५०० सूचकांक २ प्रतिशतभन्दा बढीले र नास्डाक करिब २.४ प्रतिशतले घटेको छ ।

बुधबार एसिया–प्रशान्त क्षेत्रका बजार मिश्रित देखिएका छन्। जापान र हङकङका प्रमुख सूचकांक केही तल झरेका छन् भने मुख्यभूमि चीन र हङकङका केही सेयरमा सामान्य सुधार देखिएको छ।

सुनको मूल्य नयाँ कीर्तिमानमा

अनिश्चितताको वातावरणसँगै सुरक्षित लगानी मानिने बहुमूल्य धातुहरूको मूल्य बढिरहेको छ। सुनको मूल्य पहिलोपटक प्रतिऔँस ४ हजार ८०० अमेरिकी डलर नाघेको छ। चाँदीको मूल्य भने सोमबारको प्रतिऔँस ९५ डलरभन्दा माथिको कीर्तिमानपछि केही घटेको छ।

व्यापार सम्झौता र ग्रिनल्यान्ड विवाद

अमेरिका र युरोपबीचको व्यापार तनाव जुलाईमा स्कटल्याण्डस्थित ट्रम्पको टर्नबेरी गोल्फ कोर्समा भएको सम्झौतापछि केही शान्त भएको थियो। उक्त सम्झौताअनुसार अधिकांश युरोपेली वस्तुमा अमेरिकी भन्सार शुल्क ३० प्रतिशतबाट घटाएर १५ प्रतिशतमा सीमित गरिएको थियो। बदलामा युरोपले अमेरिकामा लगानी बढाउने र अमेरिकी निर्यातलाई प्रोत्साहन गर्ने सुधार गर्ने प्रतिबद्धता जनाएको थियो।

तर उक्त सम्झौता औपचारिक रूपमा लागू हुन युरोपेली संसदको स्वीकृति आवश्यक छ। शनिबार ट्रम्पले ग्रिनल्यान्डबारे नयाँ ट्यारिफको धम्की दिएपछि जर्मनीका प्रभावशाली युरोपेली सांसद म्यानफ्रेड वेबरले हालको अवस्थामा सम्झौताको अनुमोदन सम्भव छैन भन्ने प्रतिक्रिया दिएका थिए।

युरोपेली संसदको अन्तर्राष्ट्रिय व्यापार समितिका अध्यक्ष बेर्न्ड लाङ्गेले ग्रिनल्यान्ड विषयमा अमेरिकी धम्कीका कारण सम्झौता निलम्बन गर्नुको विकल्प नभएको बताए।

यस निर्णयसँगै युरोपेली संघले अमेरिकाविरुद्ध प्रतिशोधी ट्यारिफ लागू गर्ने सम्भावना पनि बढेको छ। ईयूले गत वर्ष ट्रम्पको ‘लिबरेसन डे’ ट्यारिफको प्रतिक्रियास्वरूप करिब ९३ अर्ब युरो बराबरका अमेरिकी वस्तुमा कर लगाउने योजना सार्वजनिक गरेको थियो, तर वार्ताका लागि त्यो योजना अस्थायी रूपमा रोकेको थियो।

उक्त स्थगन अवधि फेब्रुअरी ६ मा समाप्त हुँदैछ। यदि नयाँ सम्झौता स्वीकृत भएन वा समय थपिएन भने फेब्रुअरी ७ देखि ईयूका ट्यारिफ लागू हुनेछन्।

अमेरिकी ट्रेजरी सचिव स्कट बेसेन्टले युरोपलाई प्रतिशोधी कदम नचाल्न चेतावनी दिँदै धैर्य गर्न आग्रह गरेका छन्। यता अमेरिकी वाणिज्य सचिव हावर्ड लुटनिक र व्यापार प्रतिनिधि जेमिसन ग्रियरले ईयूको कुनै पनि प्रतिकारात्मक कदमको जवाफ दिने चेतावनी दिएका छन्।