युद्धको असर: अमेरिकामा घर धान्न नसक्नेको संख्या ५०% नजिक

काठमाण्डौ । अमेरिका र इरानबीच पछिल्ला १९ दिनदेखि जारी द्वन्द्वको असर अमेरिकी अर्थतन्त्रमा स्पष्ट देखिन थालेको छ। विशेषगरी आवास (हाउसिङ) क्षेत्रमा संकट गहिरिँदै गएको छ। पछिल्लो सर्वेक्षणअनुसार करिब ४९ प्रतिशत अमेरिकी नागरिक नियमित रूपमा घरभाडा वा मोर्टगेज (ऋण किस्ता) तिर्न असमर्थ भएका छन्। गत वर्षको मे महिनामा यस्तो संख्या ४४ प्रतिशत थियो, अर्थात् एक वर्षभन्दा कम अवधिमा ५ प्रतिशतले वृद्धि भएको देखिन्छ।

आर्थिक दबाब बढेसँगै नागरिकहरूले आधारभूत खर्चसमेत कटौती गर्न थालेका छन्। धेरैले खाना खर्च घटाइरहेका छन्, बिदा योजना स्थगित गरिरहेका छन् भने स्वास्थ्य उपचारसमेत पछि सार्न बाध्य भएका छन्।

नयाँ पुस्तामा सबैभन्दा ठूलो असर

रियल इस्टेट कम्पनी रेडफिनको सर्वेक्षणअनुसार नयाँ पुस्ता ‘जेन–जी’ (१९९७–२०१२ बीच जन्मिएका) सबैभन्दा बढी प्रभावित देखिएको छ। यस समूहका ६७ प्रतिशत युवाका लागि घर किन्न वा भाडामा लिनै कठिन भएको छ। त्यस्तै ‘जेन–एक्स’ (१९६५–१९८०) समूहमा यो दर ५३ प्रतिशत र ‘बेबी बूमर्स’ (१९४६–१९६४) मा ३६ प्रतिशत रहेको छ।

आवास खर्च धान्न नसकेपछि धेरै युवा आफ्नो व्यक्तिगत सामान बेच्न बाध्य भएका छन् भने केहीले खर्च बचाउन अभिभावकको घरमै फर्किन थालेका छन्। अमेरिकामा एउटा सामान्य घर किन्न वार्षिक १ लाख ११ हजार डलर आम्दानी आवश्यक पर्ने देखिएको छ, जुन औसत पारिवारिक आम्दानीभन्दा करिब २५ हजार डलर बढी हो। यसले आवास बजार इतिहासकै महँगो अवस्थामा पुगेको संकेत गर्छ।

मन्दीको जोखिम तीव्र

यस्तै अवस्थामा अमेरिकी अर्थतन्त्र मन्दीतर्फ जाने सम्भावना पनि तीव्र रूपमा बढेको छ। मूडीजको आर्थिक सूचकांकअनुसार आगामी १२ महिनामा मन्दी आउने सम्भावना फेब्रुअरीमा ४८.६ प्रतिशत पुगेको छ, जुन कोभिड–१९ महामारीपछि कै उच्च स्तर हो। पछिल्लो ६ महिनामा मात्र यो जोखिम १५ प्रतिशतले बढेको छ।

विशेषज्ञहरूका अनुसार श्रम बजार कमजोर बन्दै जानु र अन्तर्राष्ट्रिय द्वन्द्वका कारण ऊर्जा मूल्य बढ्नु मन्दीको प्रमुख कारण बन्दै गएको छ।

तेल मूल्यमा तीव्र उछाल

इरानसँगको द्वन्द्वपछि कच्चा तेलको मूल्यमा उल्लेख्य वृद्धि भएको छ। अमेरिकामा पेट्रोलको मूल्य हाल प्रतिग्यालन ३.७२ डलर पुगेको छ, जुन सन् २०२३ अक्टोबरपछि कै उच्च हो। युद्ध सुरु भएयता मात्र पेट्रोल मूल्य ७४ सेन्टले बढिसकेको छ भने पछिल्लो एक महिनामा २६.९ प्रतिशतले उकालो लागेको छ।

इतिहास हेर्दा, दोस्रो विश्वयुद्धपछि प्रायः प्रत्येक मन्दीअघि तेल मूल्यमा यस्तै तीव्र वृद्धि देखिएको छ (कोभिड अपवादबाहेक)। यसैले ऊर्जा मूल्यवृद्धि र कमजोर उपभोक्ता क्षमता मिलेर अमेरिकी अर्थतन्त्रलाई थप दबाबमा पार्ने संकेत देखिएको छ।

News Source: CNN, Forbes, Reuters, CNBC