ट्रम्पको ‘सैन्य रोक’ निर्णयपछि अमेरिकी बजारमा उछाल

काठमाण्डौ । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले ईरानका ऊर्जा संरचनामाथि थप सैन्य आक्रमण स्थगित गर्ने घोषणा गरेपछि सोमबार अन्तर्राष्ट्रिय वित्तीय बजारमा सकारात्मक प्रभाव देखिएको छ। अमेरिकी शेयर बजार उल्लेखनीय रूपमा उकालो लाग्दा तेल मूल्यमा भने तीव्र गिरावट आएको छ।

ट्रम्पले सामाजिक सञ्जालमार्फत अमेरिका र ईरानबीच वार्ता जारी रहने जनाउँदै सैन्य कारबाही अस्थायी रूपमा रोकिएको जानकारी दिएका हुन्। यस घोषणासँगै लगानीकर्तामा आशा बढ्दा बजारमा उछाल देखिएको हो।

सोमबारको कारोबारमा डाउ जोन्स सूचकांक ७८२ अंक (१.७२ प्रतिशत) ले बढ्यो। यस्तै, S&P 500 १.५ प्रतिशतले उकालो लाग्दा नास्डाक कम्पोजिट १.६८ प्रतिशतले वृद्धि भयो। नास्डाक केही दिनअघि मात्रै करेक्शन (१० प्रतिशत गिरावट) को नजिक पुगेको थियो।

युरोपेली बजारमा पनि सुधार देखिएको छ। प्यान–युरोपियन Stoxx 600 सूचकांक १.४ प्रतिशतले बढ्दा जर्मनीको DAX करिब २ प्रतिशतले उकालो लागेको छ।

यता, तेल बजारमा भने दबाब परेको छ। अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा ब्रेन्ट क्रुड तेल करिब ८.९ प्रतिशतले घटेर प्रति ब्यारेल १०२ डलरमा झरेको छ। कारोबारको क्रममा एक समय यो मूल्य ९६ डलरसम्म पुगेको थियो। अमेरिकी WTI क्रुड पनि ८ प्रतिशतले घटेर ९०.३५ डलरमा झरेको छ।

यद्यपि, हालको मूल्य अझै पनि अमेरिका–इजरायलद्वारा ईरानमाथि आक्रमण सुरु हुनु अघिको स्तरभन्दा करिब एक तिहाइ बढी रहेको छ।

विश्वको करिब २० प्रतिशत तेल आपूर्ति हुने महत्वपूर्ण समुद्री मार्ग होर्मुज स्ट्रेट अझै पूर्ण रूपमा खुला नभएकाले बजारमा अनिश्चितता कायम छ। ईरानले उक्त मार्गलाई प्रभावकारी रूपमा अवरुद्ध गरिरहेको बताइएको छ।

ट्रम्पको घोषणापछि बजारमा प्रारम्भिक उत्साह देखिए पनि इजरायलले तेहरानमा आक्रमण जारी राखेको र ईरानको आधिकारिक प्रतिक्रिया स्पष्ट नभएकाले लगानीकर्ताहरू सतर्क बनेका छन्।

युद्धको प्रभाव अमेरिकी उपभोक्तामा पनि परेको छ। पेट्रोल मूल्य लगातार २३ दिनसम्म बढ्दै प्रति ग्यालन ३.९६ डलरसम्म पुगेको छ, जुन सन् २०२२ अगस्टपछि कै उच्च स्तर हो। पछिल्लो एक महिनामा मात्रै पेट्रोल मूल्य ३४ प्रतिशतले वृद्धि भएको छ।

विश्लेषकहरूका अनुसार तेल मूल्य घटे पनि उपभोक्ता स्तरमा यसको प्रभाव देखिन समय लाग्नेछ।

कुल मिलाएर, ट्रम्पको निर्णयले तत्काल बजारमा राहत ल्याएको भए पनि अमेरिका–ईरान सम्बन्ध, होर्मुज स्ट्रेटको अवस्था र जारी सैन्य गतिविधिका कारण आगामी दिनमा बजारको दिशा अझै अनिश्चित रहने देखिन्छ।