काठमाण्डौ । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले क्यानडाबाट आयात हुने विभिन्न वस्तुमा नयाँ ५० प्रतिशत अतिरिक्त भन्सार कर (ट्यारिफ) लगाउने घोषणा गरेका छन्। अमेरिकी मदिरा, सवारीसाधन र दुग्धजन्य उत्पादनलाई क्यानडाले ‘भेदभावपूर्ण व्यवहार’ गरेको आरोप लगाउँदै ट्रम्पले यस्तो निर्णय गरेका हुन्।
ह्वाइट हाउसका अनुसार सोमबार घोषणा गरिएको नयाँ कर ३० दिनपछि लागू हुनेछ। यसअन्तर्गत मदिरा, हकी स्टिक, सिमेन्टलगायत विभिन्न क्यानडेली वस्तु प्रभावित हुनेछन्।
ट्रम्पले यसअघि लगाएका धेरै कर सम्बन्धी निर्णयहरू अमेरिकी सर्वोच्च अदालतमा चुनौतीमा परेपछि यसपटक उनले सन् १९३० को ट्यारिफ ऐनको धारा ३३८ प्रयोग गर्दै नयाँ कर लगाउने प्रक्रिया अघि बढाएका हुन्। यो कानूनी प्रावधानको प्रयोग हालसम्म व्यापक रूपमा परीक्षण भएको छैन।
ह्वाइट हाउसका अनुसार उर्जा, पोटास र यसअघि क्षेत्रगत करअन्तर्गत परेका वस्तुमा भने नयाँ कर लागू हुने छैन। तर महत्वपूर्ण रूपमा, अमेरिका–मेक्सिको–क्यानडा स्वतन्त्र व्यापार सम्झौताअन्तर्गत आउने केही वस्तुमा समेत नयाँ शुल्क लागू हुने बताइएको छ।
क्यानडाका प्रधानमन्त्री मार्क कार्नीले अमेरिकाको पछिल्लो कदमलाई यूएसएमसीए सम्झौताको प्रत्यक्ष उल्लङ्घन भएको बताएका छन्। उनले विवाद समाधानका लागि अमेरिकासँग वार्ता तीव्र बनाउने तयारी रहेको बताएका छन्।
ट्रम्पको पछिल्लो निर्णयपछि दुवै देशबीचको व्यापार सम्बन्ध थप तनावपूर्ण बन्ने चिन्ता व्यवसायिक क्षेत्रले व्यक्त गरेको छ। यसअघि ट्रम्पले विभिन्न व्यापारिक साझेदारमाथि व्यापक कर लगाएका थिए, तर उत्तर अमेरिकी स्वतन्त्र व्यापार सम्झौताअन्तर्गत आउने अधिकांश वस्तुलाई त्यसबाट छुट दिइएको थियो।
नयाँ कर घोषणा गर्दै ह्वाइट हाउसले क्यानडाले गत वर्ष अमेरिकी कर नीतिको जवाफमा प्रतिकारात्मक कदम चाल्ने चीनबाहेकका प्रमुख देशमध्ये एक भएको दाबी गरेको छ।
अमेरिकी व्यापार प्रतिनिधि जेमिसन ग्रियरले क्यानडाले अमेरिकी मदिरालाई बजारबाट हटाएको, युरोपेली संघका दुग्ध उत्पादनलाई बढी पहुँच दिएको र अमेरिकामा पुनःस्थापित भएका कम्पनीका सवारीसाधन निर्यातमा सीमा लगाएको आरोप लगाएका छन्।
उनले नयाँ करको उद्देश्य क्यानडाले अपनाएको भनिएको “प्रतिशोधात्मक र भेदभावपूर्ण व्यापार नीति” का लागि जवाफदेही बनाउनु रहेको बताएका छन्।
ट्रम्पको पछिल्लो निर्णयले अमेरिका र क्यानडाबीचको सम्बन्धमा थप दबाब सिर्जना गर्ने देखिएको छ। क्यानडा अमेरिकाको दोस्रो ठूलो व्यापार साझेदार हो र दुवै देशबीच वार्षिक रूपमा ठूलो मात्रामा वस्तु तथा सेवाको कारोबार हुँदै आएको छ।

