भारतले तेल खरिद घटाएसँगै ठूलो मात्रामा सुन बिक्री गर्दै रुस

काठमाण्डौ । अमेरिकी तथा पश्चिमी प्रतिबन्धको प्रभाव र प्रमुख ग्राहक देश भारतले रूसी तेल आयात घटाएसँगै रूसको तेल तथा ग्याँसबाट हुने आम्दानीमा ठूलो गिरावट आएको छ। कोरोना महामारीपछिको सबैभन्दा न्यून स्तरमा पुगेको ऊर्जा निर्यात आम्दानीको यो गिरावटले रूसी अर्थतन्त्रमा थप दबाब सिर्जना गरेको छ।

रूसले यो संकट व्यवस्थापन गर्न नेशनल वेल्थ फन्ड (एनडब्लुएफ) मार्फत विदेशी मुद्रा तथा सुनको बिक्रीमा रेकर्ड वृद्धि गर्ने तयारी गरेको छ। मस्को टाइम्सका अनुसार रूसी वित्त मन्त्रालयले बजेट नियमअनुसार १६ जनवरीदेखि ५ फेब्रुअरीसम्म दैनिक १२.८ अर्ब रूबल (१६५ मिलियन अमेरिकी डलर) बराबरको चिनियाँ युआन र सुन बिक्री गर्ने योजना बनाएको छ। यस अवधिमा कुल बिक्री १९२.१ अर्ब रूबल (२.४८ अरब अमेरिकी डलर) पुग्नेछ। यो मात्रा अबसम्मको सबैभन्दा ठूलो हो, कोरोना संकटको समयमा दैनिक बिक्री करिब ११.४ अर्ब रूबल थियो।

विशेषज्ञहरूले यस वृद्धि प्रमुखतः तेल मूल्यमा घटबढसँग जोडिएको बताएका छन्। डिसेम्बर २०२५ मा रूसी कच्चा तेलको औसत मूल्य करिब ३९ अमेरिकी डलर प्रति ब्यारेलमा झरेको थियो, जबकि २०२६ को बजेटमा प्रति ब्यारेल ५९ अमेरिकी डलर अनुमान गरिएको थियो। अल्फा बैंककी प्रमुख अर्थशास्त्री नतालिया ओर्लोवाले भनेकी छिन्, ‘तेलको हालको मूल्यलाई हेर्दा यस वर्ष तेल तथा ग्याँसबाट हुने आम्दानीमा दबाब रहिरहनेछ।’

रूसको नेशनल वेल्थ फन्डमा वर्षको सुरुमा ५२.९ अर्ब अमेरिकी डलरको लिक्विड सम्पत्ति थियो। यूक्रेनमा आक्रमण गर्नु अघि फन्डमा ११३.५ अर्ब अमेरिकी डलर थियो, जसमा ४०५ मेट्रिक टन सुन समावेश थियो। विगत चार वर्षमा फन्डको करिब ६० प्रतिशत सुन बिक्री भइसकेको छ। डिसेम्बर २०२५ मा सुनको होल्डिङ १७३ मेट्रिक टनमा झरेको थियो।

युद्धपछि भारत रूसको प्रमुख तेल ग्राहक बनेको थियो, तर पछिल्ला महिनाहरूमा भारतले रूसी तेलको आयातमा ठूलो कटौती गरेको छ। अमेरिकी पूर्वराष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले भारतमा रूसी तेल खरीदको लागि अतिरिक्त शुल्कको धम्की दिएका थिए। गत वर्ष भारतले रूसी तेल आयातमा २५ प्रतिशत अतिरिक्त शुल्क तिरेको थियो, जसले अमेरिका जाने भारतीय सामानमा कुल ५० प्रतिशत ट्यारिफ पुर्याएको थियो।