काठमाण्डौ । आजको डिजिटल युगमा ठगी गर्नेहरूले पैसा सफा (मनी लान्ड्रिङ) गर्न नयाँ-नयाँ तरिका अपनाइरहेका छन्। यसमध्ये सबैभन्दा सामान्य र खतरनाक तरिका हो- सामान्य व्यक्तिलाई मनी म्यूल (Money Mule) बनाउनु। धेरैजसो मानिसहरू यो कुरा राम्ररी नबुझी यसमा फस्छन् र पछि ठूलो समस्या भोग्नुपर्छ।
सिटिजन्स बैंक इन्टरनेशनल लिमिटेडको भिडियो (#sachetcitizen नै हो #safecitizen) ले यो विषयलाई एकदम सरल र नेपाली संवादको माध्यमबाट स्पष्ट रूपमा बुझाएको छ। भिडियोले देखाउँछ-कसरी सजिलै कसैलाई मनी म्यूल बनाइन्छ र यसबाट कति ठूलो जोखिम हुन्छ।
मनी म्यूल भनेको के हो?
मनी म्यूल भनेको त्यस्तो व्यक्ति हो जसले (जानाजानी वा नजानाजानी) आफ्नो बैंक खातालाई अवैध रूपमा कमाएको पैसा प्राप्त गर्न र अर्को ठाउँमा पठाउन प्रयोग गर्न दिन्छ। अपराधीहरूले यसरी पैसाको स्रोत लुकाउँछन्।
भिडियोको उदाहरण अनुसार:
-ठगहरूले तपाईंलाई फोन, सामाजिक सञ्जाल वा भेटेर "सजिलो कमाइ" को प्रस्ताव राख्छन्।
-तपाईंको खातामा १ लाख रुपैयाँ जम्मा गर्छन्।
-तपाईंले त्यसबाट ५,००० आफैं राख्न पाउनुहुन्छ (कमिसन) र बाँकी रकम अर्को खातामा पठाउनुपर्छ।
-यो पैसा वास्तवमा ठगी, फिसिङ, लगानी ठगी वा अन्य अपराधबाट आएको हुन्छ।
-तपाईंले यो काम गर्दा मनी लान्ड्रिङको साझेदार बन्नुहुन्छ, चाहे तपाईंलाई थाहा नहोस्।
अपराधीहरूले कसरी भर्ती गर्छन्?
-"खातामा पैसा आएपछि केही रकम राखेर बाँकी पठाइदिनुहोस्, कमिसन तपाईंको" भन्ने लोभलाग्दो प्रस्ताव।
-अनलाइन जागिर, "वर्क फ्रम होम" वा "फन्ड ट्रान्सफर" को नाममा।
-साथीभाइ वा चिनजानकै व्यक्तिबाट पनि आउन सक्छ।
यसबाट हुने ठूला जोखिमहरू
-तपाईंको बैंक खाता फ्रिज वा स्थायी रूपमा बन्द हुन सक्छ।
-पुलिस अनुसन्धान र मनी लान्ड्रिङ मुद्दा लाग्न सक्छ।
-जरिवाना, जेल सजाय वा दुवै हुन सक्छ।
-तपाईंको नाम अपराधसँग जोडिन्छ-जागिर, ऋण, पासपोर्ट आदि सबैमा समस्या पर्छ।
-बैंकले "मलाई थाहा थिएन" भन्दैमा पूर्ण रूपमा बचाउँदैन।
सचेत हुनुपर्ने संकेतहरू (रेड फ्ल्याग)
-अचानक ठूलो रकम प्राप्त हुने र त्यो तुरुन्तै अर्को ठाउँमा पठाउन लगाउने प्रस्ताव।
-बैंक विवरण, पासवर्ड, OTP, PIN कसैलाई पनि नदिनुहोस्।
-"सजिलो पैसा कमाउने" अवसर जुन धेरै राम्रो लाग्छ — सामान्यतया ठगी नै हुन्छ।
-अपरिचित व्यक्तिबाट खाता प्रयोग गर्न लगाउने अनुरोध।
आफूलाई कसरी सुरक्षित राख्ने?
-कहिल्यै बैंक खाता नम्बर, पासवर्ड, OTP, PIN वा इन्टरनेट बैंकिङ विवरण कसैसँग सेयर नगर्नुहोस्।
-अनलाइन/फोनबाट आएको "जागिर" वा "ट्रान्सफर" को प्रस्तावमा शंका गर्नुहोस्।
-"टु गुड टु बी ट्रु" लाग्ने कुरामा नफस्नुहोस्।
-शंकास्पद गतिविधि देखिएमा तुरुन्तै बैंक वा प्रहरीमा सम्पर्क गर्नुहोस्।
सचेत नागरिक नै सुरक्षित नागरिक हो!
(#sachetcitizen नै हो #safecitizen)
यो भिडियो हेरेर आफू र आफ्ना परिवार/साथीहरूलाई सचेत बनाउनुहोस्। ठगीबाट जोगिनु भनेको आफ्नो र अरूको पैसा र भविष्य जोगाउनु हो। सुरक्षित रहनुहोस्, सजग रहनुहोस्!

