घातक फङ्गस ‘क्यान्डिडा औरिस’ कपालको जराबाट शरीरमा प्रवेश गर्ने वैज्ञानिकहरूको खुलासा

काठमाण्डौ । अमेरिकाका वैज्ञानिकहरूले हजारौँ मानिसको मृत्युमा जोडिएको घातक फङ्गस ‘क्यान्डिडा औरिस’ शरीरमा प्रवेश गर्ने नयाँ तरिका पहिचान गरेका छन्। अनुसन्धानअनुसार यो फङ्गस छालाका कपालका जराहरू हुँदै शरीरमा प्रवेश गर्ने र प्रतिरक्षा प्रणालीलाई कमजोर बनाउँदै संक्रमण फैलाउने गर्छ।

वैज्ञानिकहरूले यसलाई ‘सुपरबग’ को रूपमा वर्गीकरण गरेका छन्। अनुसन्धान प्रतिवेदनअनुसार क्यान्डिडा औरिसले छालाको संरचनामा परिवर्तन ल्याएर संक्रमणका लागि अनुकूल वातावरण बनाउँछ। त्यसपछि यो रगतमा प्रवेश गरी शरीरका विभिन्न भागमा फैलिन सक्छ।

अमेरिकाको रोग नियन्त्रण तथा रोकथाम केन्द्र(सीडीसी)ले क्यान्डिडा औरिसलाई ‘अत्यन्त गम्भीर एन्टिमाइक्रोबियल प्रतिरोधी खतरा’ का रूपमा सूचीकृत गरेको छ। यसको केही प्रजाति अधिकांश एन्टिफङ्गल औषधिप्रति प्रतिरोधी देखिएका छन्।

वैज्ञानिक विवरणअनुसार अमेरिकाका विभिन्न राज्यमा क्यान्डिडा औरिस संक्रमणका हजारौँ घटना रिपोर्ट भएका छन्। यसले विशेषगरी अस्पताल, नर्सिङ होम र दीर्घकालीन उपचार केन्द्रमा रहेका कमजोर प्रतिरक्षा भएका व्यक्तिलाई बढी जोखिममा पार्ने गरेको छ।

सीडीसीका अनुसार क्यान्डिडा औरिस संक्रमण भएका व्यक्तिमध्ये ठूलो हिस्सा अन्य गम्भीर स्वास्थ्य समस्याबाट समेत प्रभावित हुने भएकाले मृत्युदर उच्च देखिएको छ।

छालामा लामो समयसम्म लुकेर बस्न सक्छ

अनुसन्धानकर्ताहरूले क्यान्डिडा औरिस र सामान्य फङ्गस क्यान्डिडा अल्बिकन्सबीच तुलना गरेका थिए। प्रयोगका क्रममा क्यान्डिडा अल्बिकन्सलाई शरीरको प्रतिरक्षा प्रणालीले चाँडै नियन्त्रण गरे पनि क्यान्डिडा औरिस भने लामो समयसम्म छालामा टिकिरह्यो।

वैज्ञानिकहरूले क्यान्डिडा औरिस कपालका जराभित्र लुकेर बस्ने र त्यहीँबाट संक्रमण फैलाउने क्षमता राख्ने पत्ता लगाएका छन्।

अनुसन्धानमा संलग्न अमेरिकाको क्यालिफोर्निया विश्वविद्यालय, सान फ्रान्सिस्कोकी माइक्रोबायोलोजी प्राध्यापक डा. सुजेन नोबलले क्यान्डिडा औरिसले आफ्नो बाहिरी संरचनामा परिवर्तन गरेर छालालाई बसोबासका लागि उपयुक्त स्थान बनाउने बताएकी छन्।

कसरी फैलिन्छ संक्रमण ?

क्यान्डिडा औरिस प्रायः संक्रमित व्यक्ति वा दूषित सतहको सम्पर्कबाट फैलिन्छ। यो फङ्गस अस्पतालका उपकरण, बेड, फर्निचर वा अन्य सतहमा लामो समयसम्म जीवित रहन सक्छ।

छालामा फङ्गस भए पनि धेरै मानिसमा कुनै स्पष्ट लक्षण नदेखिन सक्छ। तर कमजोर प्रतिरक्षा प्रणाली भएका व्यक्तिमा यसले गम्भीर संक्रमण निम्त्याउन सक्छ।

लक्षण र उपचार चुनौती

संक्रमण गम्भीर बनेमा ज्वरो, चिसो लाग्ने, अत्यधिक थकान, रक्तचाप घट्ने र मुटुको धड्कन तीव्र हुने जस्ता लक्षण देखिन सक्छन्।

हालसम्म क्यान्डिडा औरिस हटाउने एउटै प्रभावकारी उपचार विधि उपलब्ध छैन। चिकित्सकहरूले अवस्था हेरेर विभिन्न एन्टिफङ्गल औषधिको संयोजन प्रयोग गर्ने गरेका छन्।