नेपालमा नयाँ सरकार गठनपछि भारतको छिटो प्रतिक्रिया, मोदीले दिए विशेष सन्देश

काठमाण्डौ । नेपालको नयाँ राजनीतिक यात्रामा भारतले छिट्टै र स्पष्ट प्रतिक्रिया दिएको छ। पूर्वप्रधानन्यायाधीश सुशीला कार्कीले अन्तरिम सरकारको नेतृत्व सम्हालेलगत्तै भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले सार्वजनिक रूपमा शुभकामना प्रकट गर्नु सामान्य देखिए पनि यसको कूटनीतिक सन्देश गहिरो छ।

मोदीले आफ्नो एक्स अकाउन्टमा नेपाली भाषामै लेख्दै कार्कीलाई ‘हार्दिक शुभकामना’ दिएका छन्। भाषिक छनोट स्वयंमै प्रतीकात्मक छ-भारतले नेपाली जनतालाई सीधा सम्बोधन गर्ने प्रयास गरेको संकेत। साथै, उनले नेपालका दाजुभाइ र दिदीबहिनीहरूको “शान्ति, प्रगति र समृद्धिप्रति भारतको प्रतिबद्धता” दोहोर्‍याए। यसले नेपालमा देखिएको आन्दोलनपछिको अनिश्चिततामा भारतले स्थिरताको पक्षपाती भएको सन्देश दिन्छ।

भारतको विदेश मन्त्रालयले पनि विज्ञप्ति जारी गर्दै नेपालमा बनेको नयाँ अन्तरिम सरकारलाई स्वागत गरेको छ। विज्ञप्तिमा “कार्की नेतृत्वको सरकारले शान्ति र स्थिरतालाई प्रवर्द्धन गर्ने विश्वास” प्रकट गरिएको छ। भारतले नेपाललाई नजिकको छिमेकी मात्र नभई “लोकतान्त्रिक मित्र र दीर्घकालीन विकास साझेदार” का रूपमा निरन्तर सहकार्य गर्ने भनाइले सम्बन्धलाई अझ प्रष्ट परिभाषित गर्छ।

आन्दोलनदेखि अन्तरिम सरकारसम्म

भदौ २३ र २४ गते जेनजी पुस्ताले भ्रष्टाचारविरुद्ध सडकमा देखाएको शक्ति प्रदर्शनले मुलुकलाई नयाँ मोडमा पुर्‍यायो। सामाजिक सञ्जाल प्रतिबन्ध र आन्दोलनमा भएको जनधनको क्षतिले परिस्थिति थप संवेदनशील बनायो। सुरक्षाको कमाण्ड सेनाले सम्हाल्नुपरेको असामान्य स्थितिले राजनीतिक सहमतिको विकल्प खुला गर्‍यो।

त्यसको परिणामस्वरूप राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेलले प्रधानसेनापति सिग्देलको समन्वयमा सुशीला कार्कीलाई अन्तरिम सरकारको नेतृत्व सुम्पिएका हुन्। संसद विघटनसँगै अब मुलुक मध्यावधि निर्वाचनतर्फ अघि बढेको छ, जसको मिति फागुन २१ तोकिएको छ।

विशेष महत्वः भारतको छिटो प्रतिक्रिया किन?

भारतले यति छिट्टै शुभकामना र स्वागत सन्देश दिनुलाई दुई कोणबाट हेर्न सकिन्छ।

स्थिरता-प्राथमिकता: नेपालमा अस्थिरता बढे भारतको सुरक्षा र सीमापार व्यापार-सम्बन्धमा असर पर्छ। त्यसैले भारतको प्राथमिकता नेपालको छिटो स्थिरता हो।

जनसम्पर्क कूटनीति: मोदीले नेपाली भाषामा शुभकामना लेख्नु केवल औपचारिकता होइन। यो नेपाली नागरिकतर्फ भारतको सिधा सन्देश हो-भारत तपाईंहरूको साथमा छ।

आगामी चुनौती र अपेक्षा

कार्की नेतृत्वको सरकारलाई आन्दोलनबाट आएका माग सम्बोधन गर्ने र निर्धारित समयमा निष्पक्ष निर्वाचन सम्पन्न गर्ने ठूलो जिम्मेवारी छ। भारतको समर्थनले अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा सन्देश दिन सक्छ, तर वास्तविक परीक्षा भने भित्री राजनीति र जनविश्वासमा हुनेछ।

नेपालको यो संक्रमणकालीन यात्रामा छिमेकी भारतले दिएको शुभकामना केवल औपचारिक होइन, एक किसिमको कूटनीतिक संकेत हो-नेपालमा शान्ति र स्थिरता दक्षिण एसियाको साझा हितसँग गाँसिएको छ।