काठमाण्डौ । अमेरिका र इजरायलले संयुक्त रूपमा गरेको भीषण आक्रमणपछि इरानको सैन्य शक्ति वर्षौंसम्म कमजोर हुने दाबी गरिए पनि नयाँ अमेरिकी खुफिया मूल्यांकनले फरक तस्वीर देखाएको छ। अमेरिकी सञ्चारमाध्यम CNN को विशेष रिपोर्टअनुसार इरानले अपेक्षा गरिएभन्दा निकै छिटो आफ्नो सैन्य औद्योगिक संरचना पुनर्जीवित गरिरहेको छ र युद्धविरामकै अवधिमा ड्रोन उत्पादन पुनः सुरु गरिसकेको छ।
अमेरिकी खुफिया स्रोतहरूलाई उद्धृत गर्दै सार्वजनिक गरिएको रिपोर्टमा इरानले क्षतिग्रस्त मिसाइल साइट, मोबाइल लन्चर, ड्रोन उत्पादन केन्द्र तथा हतियार आपूर्ति सञ्जाललाई तीव्र गतिमा पुनः सञ्चालनमा ल्याइरहेको उल्लेख गरिएको छ। अमेरिकी अधिकारीहरू स्वयं इरानको पुनर्निर्माण गति देखेर चकित परेको जनाइएको छ। एक अधिकारीलाई उद्धृत गर्दै रिपोर्टमा भनिएको छ, “इरानले खुफिया समुदायले अनुमान गरेका सबै समयसीमा पार गरिसकेको छ।”
‘६ महिनामै पुरानै स्तरमा फर्किन सक्छ’
अमेरिकी खुफिया मूल्यांकनअनुसार इरानले आफ्नो ड्रोन आक्रमण क्षमता पूर्ण रूपमा पुनः स्थापित गर्न ६ महिनाभित्रै सफल हुन सक्ने देखिएको छ। युद्धका क्रममा नष्ट गरिएका धेरै संरचना ‘पूर्ण विनाश’ नभई ‘आंशिक क्षति’मा सीमित रहेको निष्कर्षसमेत निकालिएको छ।
सीएनएन रिपोर्टअनुसार अहिले पनि इरानसँग:
-करिब दुई तिहाइ मिसाइल लन्चर बाँकी छन्,
-हजारौं ड्रोन अझै सञ्चालनयोग्य अवस्थामा छन्,
-तटीय रक्षा प्रणालीको ठूलो हिस्सा सुरक्षित छ।
यसले अमेरिका र इजरायलले दाबी गरेजस्तो “निर्णायक विजय” वास्तवमा प्राप्त नभएको संकेत गरेको विश्लेषण हुन थालेको छ।
रूस-चीनको सहयोगले बढायो पुनर्निर्माणको गति
रिपोर्टमा इरानको तीव्र पुनर्निर्माणमा रूस र चीनको अप्रत्यक्ष सहयोग महत्वपूर्ण कारक बनेको उल्लेख छ। अमेरिकी अधिकारीहरूको भनाइ उद्धृत गर्दै केही रिपोर्टहरूले रूसले क्यास्पियन सागरमार्फत ड्रोन पार्टपुर्जा पठाइरहेको दाबी गरेका छन्।
इजरायली प्रधानमन्त्री Benjamin Netanyahu ले चीनले मिसाइल तथा ड्रोन निर्माणका लागि आवश्यक उपकरण उपलब्ध गराएको आरोप लगाएका थिए। चीनले भने यस्तो आरोप अस्वीकार गर्दै आएको छ।
अमेरिकी दाबी र खुफिया रिपोर्टबीच विरोधाभास
यसअघि अमेरिकी सेन्ट्रल कमाण्ड (CENTCOM) का कमाण्डर एडमिरल ब्र्याड कुपरले संसदीय सुनुवाइमा “अपरेसन एपिक फ्युरी” ले इरानको रक्षा औद्योगिक आधारको ९० प्रतिशत नष्ट गरेको दाबी गरेका थिए। उनले इरानलाई पुरानै अवस्थामा फर्किन वर्षौं लाग्ने बताएका थिए।
तर पछिल्ला अमेरिकी खुफिया रिपोर्टहरूले त्यो दाबीलाई चुनौती दिएका छन्। अहिलेको मूल्यांकनअनुसार इरानको सैन्य संरचनामा गम्भीर क्षति पुगे पनि धेरै आधारभूत संरचना अझै उपयोगयोग्य अवस्थामा छन् र पुनर्स्थापना अपेक्षाभन्दा धेरै छिटो भइरहेको छ।
ट्रम्पको चेतावनीपछि फेरि तनाव बढ्ने संकेत
अमेरिकी राष्ट्रपति Donald Trump ले हालै इरानसँग समझदारी नभए पुनः बमबारी गर्न अमेरिका तयार रहेको चेतावनी दिएका थिए। यस्तो अवस्थामा इरानको पुनर्निर्माण क्षमताले मध्यपूर्वको सुरक्षा समीकरणलाई झन् जटिल बनाउने विश्लेषण गरिएको छ।
विशेषज्ञहरूका अनुसार युद्धविरामको छोटो अवधिमा नै इरानले आफ्नो सैन्य उत्पादन प्रणाली पुनः सक्रिय पार्नु अमेरिका र इजरायलका लागि रणनीतिक चुनौती बनेको छ। यसले भविष्यमा हुने सम्भावित द्वन्द्व अझ घातक र लामो हुन सक्ने संकेत पनि गरेको छ।
क्षेत्रीय सुरक्षामा नयाँ चिन्ता
इरानको सैन्य पुनरुत्थानले खाडी मुलुकहरू, इजरायल र अमेरिकी सैन्य अड्डाहरूमा नयाँ सुरक्षा चिन्ता थपिएको छ। हालै सार्वजनिक भएका केही उपग्रह तस्वीर तथा अनुसन्धान रिपोर्टहरूले इरानी आक्रमणले अमेरिकी सैन्य संरचनामा पहिले अनुमान गरिएभन्दा बढी क्षति पुर्याएको दाबी गरेका छन्।
यसबीच इरानले आफ्नो ड्रोन र मिसाइल भण्डार पुनः भरिरहेको संकेत सार्वजनिक रूपमा पनि दिन थालेको छ। इरानी रिभोलुसनरी गार्डका अधिकारीहरूले युद्धविराम अवधिमा पुनः उत्पादनको गति “युद्धअघिभन्दा पनि तीव्र” रहेको दाबी गरेका छन्।
-CNN

