बैंकहरूको सम्पत्ति गुणस्तरमा दबाबः कर्जा नबढ्दा पनि ब्याज सस्पेन्स ५ प्रतिशत बढ्यो

काठमाण्डौ । चालु आर्थिक वर्ष २०८३/८४ को पहिलो महिना साउनमा वाणिज्य बैंकहरूको कर्जा कारोबार स्थिर रहे पनि असुली र सम्पत्तिको गुणस्तरसँग सम्बन्धित सूचक थप दबाबमा देखिएका छन्।

नेपाल राष्ट्र बैंकको प्रतिवेदनअनुसार वाणिज्य बैंकहरूको कुल कर्जा असारको ५२ खर्ब ८९ अर्ब ५० करोड रुपैयाँबाट सामान्य घटेर साउनमा ५२ खर्ब ८७ अर्ब ४६ करोड रुपैयाँ कायम भएको छ। कर्जा ०.०४ प्रतिशत घट्दा बैंकहरूको ब्याज सस्पेन्स भने ५.०८ प्रतिशत बढेको छ।

असारमा ४३ अर्ब १८ करोड रुपैयाँ रहेको ब्याज सस्पेन्स साउनमा ४५ अर्ब ३७ करोड रुपैयाँ पुगेको हो। एक महिनामै नगदमा असुल नभएको तथा आम्दानीमा पहिचान गर्न नमिल्ने ब्याज २ अर्ब १९ करोड रुपैयाँ थपिएको छ।

बैंकहरूको उठ्न बाँकी ब्याज पनि एक महिनामै १९ अर्ब ३५ करोड रुपैयाँ बढेको छ। यस्तो रकम असारको ३ खर्ब ७ अर्ब ६० करोड रुपैयाँबाट बढेर ३ खर्ब २६ अर्ब ९५ करोड रुपैयाँ पुगेको छ।

यसले नयाँ कर्जा विस्तार नभए पनि पुरानो कर्जाबाट नियमित ब्याज असुल गर्ने चुनौती बढेको संकेत गर्छ।

प्रभूमा चौतर्फी दबाब

उपलब्ध चारवटै सूचक जोडेर हेर्दा प्रभू बैंकमा सम्पत्तिको गुणस्तरसम्बन्धी दबाब सबैभन्दा बढी देखिन्छ।

प्रभूको कुल कर्जा २ खर्ब ३१ अर्ब १८ करोड रुपैयाँ छ। बैंकले २५ अर्ब २ करोड रुपैयाँ कर्जा नोक्सानी व्यवस्था कायम गरेको छ। यो कुल कर्जाको १०.८२ प्रतिशत हो, जुन २० वाणिज्य बैंकमध्ये सबैभन्दा उच्च अनुपात हो।

बैंकको ब्याज सस्पेन्स ६ अर्ब ७ करोड, उठ्न बाँकी ब्याज १३ अर्ब ७६ करोड र गैरबैंकिङ सम्पत्ति २ अर्ब ५० करोड रुपैयाँ छ। उठ्न बाँकी ब्याज कुल कर्जाको ५.९५ प्रतिशत छ, जुन पनि वाणिज्य बैंकमध्ये उच्चतम हो।

यससँगै प्रभूको सञ्चित आम्दानी ६ अर्ब ३१ करोड रुपैयाँ ऋणात्मक छ। यी तथ्यले बैंकको पुरानो खराब कर्जा, ब्याज असुली तथा सञ्चित घाटाको समस्या अझै समाधान नभएको देखाउँछन्।

हिमालयनमा सबैभन्दा बढी गैरबैंकिङ सम्पत्ति

हिमालयन बैंकको कर्जा नोक्सानी व्यवस्था कुल कर्जाको ९.८५ प्रतिशत छ। बैंकसँग २४ अर्ब ९१ करोड रुपैयाँ कर्जा नोक्सानी व्यवस्था र ६ अर्ब ४३ करोड रुपैयाँ गैरबैंकिङ सम्पत्ति छ।

कुल कर्जाको अनुपातमा हिमालयनको गैरबैंकिङ सम्पत्ति २.५४ प्रतिशत छ, जुन सबैभन्दा उच्च हो। बैंकको उठ्न बाँकी ब्याज ११ अर्ब ७४ करोड रुपैयाँ छ भने सञ्चित आम्दानी ९ अर्ब ८४ करोड रुपैयाँ ऋणात्मक छ।

कर्जा नोक्सानी व्यवस्था, गैरबैंकिङ सम्पत्ति र सञ्चित घाटा तीनवटै आधारमा हिमालयन उच्च दबाबमा देखिन्छ।

एनआईसी एशिया, एनआईएमबी र कुमारी पनि संवेदनशील

एनआईसी एशियाको कुल कर्जाको तुलनामा कर्जा नोक्सानी व्यवस्था ९.७४ प्रतिशत छ। बैंकको उठ्न बाँकी ब्याज ८ अर्ब ६८ करोड र गैरबैंकिङ सम्पत्ति ४ अर्ब ९ करोड रुपैयाँ छ।

बैंकको सञ्चित आम्दानी १० अर्ब ६८ करोड रुपैयाँ ऋणात्मक छ, जुन वाणिज्य बैंकहरूमध्ये सबैभन्दा ठूलो सञ्चित नोक्सानी हो।

नेपाल इन्भेस्टमेन्ट मेगा बैंकसँग रकमका आधारमा सबैभन्दा धेरै ३१ अर्ब ४४ करोड रुपैयाँ कर्जा नोक्सानी व्यवस्था छ। यो कुल कर्जाको ८.६७ प्रतिशत हो। बैंकको गैरबैंकिङ सम्पत्ति ५ अर्ब ८६ करोड र सञ्चित नोक्सानी ५ अर्ब ९ करोड रुपैयाँ छ।

कुमारी बैंकले २५ अर्ब २० करोड रुपैयाँ कर्जा नोक्सानी व्यवस्था गरेको छ। यो बैंकको कुल कर्जाको ८.४२ प्रतिशत बराबर हो। उठ्न बाँकी ब्याज ११ अर्ब ५३ करोड र गैरबैंकिङ सम्पत्ति २ अर्ब २५ करोड रुपैयाँ छ।

राष्ट्रिय वाणिज्य बैंकको ब्याज सस्पेन्स सर्वाधिक

राष्ट्रिय वाणिज्य बैंकको ब्याज सस्पेन्स १० अर्ब ६८ करोड रुपैयाँ छ, जुन रकमका आधारमा सबैभन्दा धेरै हो। कुल कर्जाको अनुपातमा पनि यो ३.१३ प्रतिशत छ।

बैंकको उठ्न बाँकी ब्याज १४ अर्ब ९५ करोड रुपैयाँ छ। यो पनि रकमका आधारमा सबैभन्दा उच्च हो।

यद्यपि बैंकको कर्जा नोक्सानी व्यवस्था कुल कर्जाको ४.२५ प्रतिशत र गैरबैंकिङ सम्पत्ति ०.०८ प्रतिशत मात्रै छ। यसैले राष्ट्रिय वाणिज्य बैंकमा समग्र सम्पत्ति गुणस्तरभन्दा ब्याज असुली मुख्य चुनौतीका रूपमा देखिएको छ।

नेपाल बैंकको ब्याज सस्पेन्स ७ अर्ब ३३ करोड रुपैयाँ अर्थात् कुल कर्जाको २.८० प्रतिशत छ।

एभरेष्टको अवस्था सबैभन्दा सहज

उपलब्ध सूचकका आधारमा एभरेष्ट बैंकको सम्पत्ति गुणस्तर सबैभन्दा सहज देखिन्छ। बैंकको कर्जा नोक्सानी व्यवस्था कुल कर्जाको १.४१ प्रतिशत, ब्याज सस्पेन्स ०.०३ प्रतिशत, उठ्न बाँकी ब्याज ०.७४ प्रतिशत र गैरबैंकिङ सम्पत्ति ०.२० प्रतिशत छ।

स्ट्यान्डर्ड चार्टर्ड बैंकको कर्जा नोक्सानी व्यवस्था अनुपात २.८३ प्रतिशत छ। सिद्धार्थको ३.६८ प्रतिशत र सानिमाको ३.८५ प्रतिशत छ। यी बैंक उपलब्ध सूचकका आधारमा तुलनात्मक रूपमा कम दबाबमा देखिन्छन्।

तर प्रोभिजन न्यून हुनु मात्रै सम्पत्तिको गुणस्तर राम्रो भएको अन्तिम प्रमाण होइन। कर्जाको वर्गीकरण, पुनर्संरचना, धितो मूल्यांकन र नियामकीय परीक्षणपछि मात्रै वास्तविक जोखिम यकिन हुन्छ।

गैरबैंकिङ सम्पत्ति सामान्य घट्यो

वाणिज्य बैंकहरूको कुल गैरबैंकिङ सम्पत्ति असारको ४८ अर्ब ८ करोड रुपैयाँबाट घटेर साउनमा ४७ अर्ब ७७ करोड रुपैयाँ कायम भएको छ। एक महिनामा यस्तो सम्पत्ति ०.६५ प्रतिशत घट्नु सकारात्मक पक्ष हो।

तर ब्याज सस्पेन्स र उठ्न बाँकी ब्याज बढेकाले समग्र सम्पत्ति गुणस्तरमा सुधार आएको निष्कर्ष निकाल्न सकिँदैन।

साउनमा बैंकहरूको कर्जा नोक्सानी व्यवस्था ३ खर्ब १० अर्ब ४ करोड रुपैयाँबाट ०.८८ प्रतिशत घटेर ३ खर्ब ७ अर्ब ३२ करोड रुपैयाँ कायम भएको छ। त्यसै अवधिमा ब्याज सस्पेन्स र उठ्न बाँकी ब्याज बढ्नुले जोखिम घटेकोभन्दा पनि तत्कालका लागि प्रोभिजनिङ दबाब कम देखाइएको हुन सक्ने प्रश्न उब्जाएको छ।

समग्रमा प्रभू, हिमालयन, एनआईसी एशिया, नेपाल इन्भेस्टमेन्ट मेगा र कुमारी बैंक उच्च निगरानी आवश्यक पर्ने समूहमा देखिन्छन्। राष्ट्रिय वाणिज्य बैंक र नेपाल बैंकमा ब्याज असुलीको दबाब बढी छ। एभरेष्ट, स्ट्यान्डर्ड चार्टर्ड, सिद्धार्थ र सानिमा तुलनात्मक रूपमा सहज अवस्थामा छन्।

साउनको तथ्यांकले नेपालको बैंकिङ प्रणालीको मूल चुनौती अब कर्जा विस्तार मात्र नभई पहिल्यै प्रवाह भएको कर्जाको गुणस्तर, ब्याज असुली र गैरबैंकिङ सम्पत्तिको व्यवस्थापन भएको देखाएको छ।