इरानी आक्रमणपछि कतारको एलएनजी निर्यातमा ठूलो क्षति, पुनर्निर्माणमा ५ वर्षसम्म लाग्ने

काठमाडौं । इरानको हालैको आक्रमणले कतारको ऊर्जा पूर्वाधारमा गम्भीर क्षति पुर्‍याएको छ। कतार एनर्जीका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (सीईओ) साद अल-काबीका अनुसार उक्त आक्रमणका कारण कतारको तरलीकृत प्राकृतिक ग्यास (एलएनजी) निर्यात क्षमताको करिब १७ प्रतिशत पूर्ण रूपमा प्रभावित भएको छ।

मार्च १९, २०२६ मा रोयटर्ससँगको विशेष अन्तर्वार्तामा अल-काबीले रास लाफान औद्योगिक क्षेत्रमा रहेका दुई एलएनजी उत्पादन इकाइ (ट्रेन) र एक ग्यास-टु-लिक्विड्स (GTL) संयन्त्र क्षतिग्रस्त भएको जानकारी दिएका छन्। यसबाट वार्षिक करिब १२.८ मिलियन टन एलएनजी उत्पादन प्रभावित भएको जनाइएको छ।

क्षतिको परिमाण गम्भीर रहेको उल्लेख गर्दै अल-काबीले प्रभावित संरचनाहरू पुनः निर्माण गर्न ३ देखि ५ वर्षसम्म लाग्न सक्ने बताएका छन्। उनका अनुसार ती संरचनाहरू निर्माणमा करिब २६ अर्ब अमेरिकी डलर खर्च भएको थियो।

यस आक्रमणका कारण कतारले वार्षिक करिब २० अर्ब डलर बराबरको राजस्व गुमाउने अनुमान गरिएको छ। साथै कन्डेन्सेट, एलपीजी, हिलियम, नाफ्था र सल्फर जस्ता सहायक उत्पादनहरूको निर्यातमा समेत उल्लेखनीय गिरावट आउने देखिएको छ।

दीर्घकालीन आपूर्ति सम्झौताहरूमा समेत असर परेको भन्दै कतार एनर्जीले फोर्स मेजर घोषणा गर्नुपर्ने अवस्था आएको जनाएको छ। यसबाट इटाली, बेल्जियम, दक्षिण कोरिया र चीनजस्ता प्रमुख ग्राहक देशहरू प्रभावित हुनेछन्।

अल-काबीले उत्पादन पुनः सञ्चालनका लागि तत्काल युद्धविराम आवश्यक रहेको उल्लेख गर्दै क्षेत्रीय स्थिरतामै ऊर्जा आपूर्तिको भविष्य निर्भर रहेको बताएका छन्। उनले यस्तो आक्रमणले खाडी क्षेत्रलाई दशकौं पछाडि धकेल्ने चेतावनी समेत दिएका छन्।

उक्त आक्रमण इजरायलले इरानको ग्यास पूर्वाधारमा गरेको कारबाहीको प्रतिक्रियास्वरूप भएको बताइएको छ। पछिल्ला घटनाक्रमले विश्वव्यापी एलएनजी बजारमा अस्थिरता बढाएको छ, जसको प्रभाव विशेषगरी युरोप र एसियाली ऊर्जा बजारमा देखिएको छ।

कतारले घटनापछि इरानसँग सम्बन्धित केही सैन्य तथा सुरक्षा निकायसँग जोडिएका व्यक्तिहरूलाई देशनिकाला गर्ने निर्णय समेत गरेको छ। यससँगै खाडी क्षेत्रमा ऊर्जा संरचनामाथि केन्द्रित द्वन्द्वको नयाँ चरण सुरु भएको संकेत देखिएको छ, जसले अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा तेल तथा ग्यासको मूल्य थप उकालो लाग्ने सम्भावना बढाएको छ।