म्युचुअल फण्डको आईपीओमा छैन आकर्षणः ‘८–९ रुपैयाँमै फालाफाल छ, १० रुपैयाँ किन फसाउने ?’

काठमाण्डौ । लगानीकर्तामाझ म्युचुअल फण्डका स्किमहरुप्रतिको आकर्षण घट्दै गएको देखिएको छ ।  

विशेषगरी बन्दमुखी फण्डको आईपीओ बिक्रीमा पछिल्लो समय सकस देखिन थालेको हो ।  

पछिल्लो उदाहरणको रुपमा असार २२ गतेदेखि सार्वजनिक निश्कासन भएको ग्लोबल आईएमई समुन्नत योजना २ को आईपीओलाई लिन सकिन्छ । पुरानामध्येको एक ग्लोबल आईएमई क्यापिटलको व्यवस्थापनमा सञ्चालन हुन लागेको बन्दमुखी यो योजनाका युनिट पहिलो चरणमा बिक्री हुन हम्मे हम्मे पर्ने देखिएको हो । यसले समेत आम सर्वसाधारण लगानीकर्ता बन्दमुखी फण्डका स्किमहरुको आईपीओ प्रतियूनिट १० रुपैयाँ लगानी गरेर खरीद गर्न विस्तारै अनिच्छुक हुँदै गएका देखाउँछ ।

ग्लोबल आईएमई क्यापिटलको पछिल्लो यो स्किममा पहिलो चरणमा आवेदन दिने म्याद एकदिन बाँकी रहँदा साढे ८ करोड हाराहारीको युनिट खरीदका लागि मात्र आवेदन परेको देखिएको हो । बुधबार पहिलो चरणमा आवेदन दिन पाउने अन्तिम दिन हो र यो दिनसम्म १० करोड २० लाख इकाई खरीदका लागि आवेदन पर्नुपर्नेछ ।  

यो क्यापिटलले बजारको बदलिँदो परिस्थिति बुझेरै कोषको आकारलाई १.२ अर्बमा सीमित गरेको थियो । तर, धेरै आवेदन परेको खण्डमा यसको आकार १.५ अर्बसम्म तन्काउन सकिन्थ्यो।  

मंगलबार अबेरसम्म आईपीओमा परेको आवेदनको विश्लेषण गर्दा १.२ अर्बको प्रारम्भिक आकार बराबरका यूनिटहरु बिक्रीमै हम्मे हम्मे पर्ने देखिन्छ । म्युचुअल फण्डहरुप्रति आकर्षण नभएकै कारण क्यापिटलको १.५० अर्बको आकार बनाउने योजना पहिलो चरणमा सफल नहुने संकेत मंगलबार साँझसम्म परेको आवेदन संख्या तथा माग भएको कुल इकाईले देखाएको छ ।  

किन घट्यो आकर्षण ?

म्युचुअल फण्डका व्यवस्थापकहरुले लगानीकर्ताहरुबाट साना साना लगानी संकलन गरेर एउटा फण्ड तयार गरी सेयर बजारमा लगानी गर्दै आएका छन् । सेयरको दोश्रो बजारको विषयमा पर्याप्त ज्ञान नभएका लगानीकर्ताहरुबाट सानो सानो पूँजी संकलन गरी आफूहरुले लगानी गर्ने र त्यहाँबाट कमाएर लगानीकर्तालाई रिटर्न दिने उद्देश्यले मर्चेन्ट बैंकहरुले यस्ता स्किमहरु ल्याउने गरेका छन् ।  

पछिल्लो समय सेयरको दोश्रो बजार उतारचढावपूर्ण देखिन्छ । बजार २६०० देखि २७०० को सेरोफेरोमै लामो समयदेखि घुमिरहेको छ । बजार भनेजसरी बढ्न नसक्दा त्यसमै लगानी केन्द्रीत गरेका अधिकांश म्युचुअल फण्डहरु घाटामा सञ्चालन भइरहेका छन् । 

कतिपय फण्डको व्यवस्थापन गरिरहेका कम्पनीका उच्च पदस्थमाथि त जनताको लगानी संकलन गरेर फण्ड सञ्चालन गर्ने र दोश्रो बजारमा आफूले किनेको सेयरमा घाटा लाग्ने अवस्था हुँदा कर्मचारीहरुले म्युचुअल फण्डहरुलाई आफूसँग भएको सेयर भिडाउने गरेका संगीन आरोपहरु पनि लाग्ने गरेका छन् । जसका कारण बजार विश्लेषण र विज्ञहरु समेतलाई राखेर फण्डको व्यवस्थापन गर्ने मर्चेन्ट बैंकहरुबाट सञ्चालित विभिन्न स्किमहरु नै घाटामा चलिरहेका छन् । जसको सोझो प्रभाव ती स्किमहरुको दोश्रो बजार मूल्यमा समेत देखिएको छ । यस्ता स्किम निरन्तर घाटामा जाँदा सर्वसाधारण लगानीकर्ताले रिटर्न पाउने अवस्था बन्दैन ।  

मंगलबार(असार २४ गते)को कारोबार समयपछिको अन्तिम बजार मूल्यलाई आधार मानेर हेर्ने हो भने प्रतिइकाई १० रुपैयाँमा निश्कासन हुने यस्ता फण्डका इकाई बिक्री नहुने कारण देख्न सकिन्छ । त्यो भनेको मंगलबार १९ वटा बन्दमुखी म्युचुअल फण्डको दोश्रो बजार मूल्य आईपीओ मूल्यभन्दा पनि कममा झरेको छ । ती १९ मध्ये ३ वटाको दोश्रो बजार कारोबार मूल्य ८ रुपैयाँको लाइनमा झरिसकेको छ ।  

यहीकारण सामाजिक सञ्जालहरुमा सेयर बजारको विषयमा बुझेका लगानीकर्ताहरुले प्रश्नहरु गरिरहेका छन् ः दोश्रो बजारमै ८–९ रुपैयाँमा बन्दमुखी म्युचुअल फण्डका स्किमहरु फालाफाल भइरहेको बेला आईपीओको नाममा १० रुपैयाँ किन लगाउनु ?

मंगलबारको अन्तिम कारोबारका आधारमा प्रति इकाई १० रुपैयाँभन्दा कम मूल्य रहेका बन्दमुखी म्युचुअल फण्डका स्किमहरुको सूची टेबलमा हेर्नुहोस् :