सर्किटको खेल: सालपा विकास बैंकमा कसको चलखेल ?

काठमाण्डौ । सेयर बजारमा न्यून कित्ता भएकै कारण खेलाडीहरुले कुनै पनि कमजोर कम्पनीको मूल्य कसरी बढाउँछन् भन्ने उदाहरण धेरै छन् ।  

वित्तीय रुपमा कमजोर कम्पनी भए पनि थोरै कित्ता भएकै कारण निश्चित खेलाडीहरुले खेलाएर बिना कारण र आधार रकेटको गतिमा सेयरमूल्य बढाइरहेको एउटा नयाँ कम्पनी हो सालपा विकास बैंक ।  

सालपा विकास बैंक एक जिल्ले बैंक हो । यो बैंक खोटांग जिल्लामा मात्र सीमित छ । हाल खोटाङका विभिन्न ६ वटा स्थानमा यसको शाखा सञ्जाल सीमित छ । 

यो कम्पनीको पछिल्लो वित्तीय अवस्था ठीक छैन । चालु आर्थिक वर्षको दोश्रो त्रैमाससम्मको वित्तीय विवरणलाई केलाउँदा मुख्य सूचकहरु नै सन्तोषजनक छैन । सेयर बजारका लगानीकर्ताहरुले सबैभन्दा बढी ध्यान दिने वार्षिकीकृत वितरणयोग्य मुनाफा नेगेटिभ छ । बैंक खूद नोक्सानीमा छ भने यसको प्रतिसेयर आम्दानी पनि नेगेटिभ छ ।  

यो बैंकको कुल चुक्तापूँजी ५२ करोड २३ लाख रुपैयाँ रहेको छ । यसरी आधा अर्बभन्दा बढी चुक्तापूँजी भएको यो बैंकले चालु आर्थिक वर्षको दोश्रो त्रैमाससम्म १ करोड ४ लाख बढी खूद नोक्सानी व्यहोरेको छ । अघिल्लो आर्थिक वर्षको सोही अवधिमा यो बैंकले १३ लाख ९२ हजार नोक्सानी व्यहोरेको थियो । अघिल्लो वर्षको तुलनामा नोक्सानी तीव्र गतिमा बढेको देखिन्छ ।

बैंकको प्रतिसेयर वितरणयोग्य घाटा ४.६९ प्रतिशत रहेको छ ।  

अघिल्लो आर्थिक वर्षको सोही अवधिमा यो बैंकको खूद ब्याज आम्दानी ३ करोड ६५ लाख रुपैयाँ रहेकोमा चालु आर्थिक वर्षको दोश्रो त्रैमाससम्म २ करोड ८१ लाखमा खुम्चिएको छ ।  

यो कम्पनीको रिटेन अर्निङ र सञ्चालन आम्दानी समेत नेगेटिभ रहेको र गत वर्षको भन्दा झन् झन् भयावह हुँदै गएको समेत देखिन्छ ।  

लगानीकर्ताहरुले सबैभन्दा बढी हेर्ने वार्षिकीकृत प्रतिसेयर घाटा समेत गत वर्षकोभन्दा झनै बढेको देखिन्छ । उदाहरणका लागि गत वर्षको दोश्रो त्रैमाससम्म ४० पैसाले नेगेटिभ रहेको इपीएस यो वर्ष अझ बढेर १ रुपैयाँ ९९ पैसाले नेगेटिभ रहेको देखिन्छ । 

अघिल्लो वर्षको दोश्रो त्रैमाससम्म यो बैंकको रिटर्न अन इक्वीटी ०.३९ प्रतिशतले नेगेटिभ रहेकोमा यो वर्ष बढेर १.९७ प्रतिशतले नेगेटिभ रहेको देखिन्छ ।  

यस्तै, अघिल्लो वर्ष रिटर्न अन एसेट ०.०९ प्रतिशतले नेगेटिभ रहेकोमा यो वर्ष ०.५० प्रतिशतले नेगेटिभ रहेको छ ।  

यो बैंकको एउटै राम्रो पक्ष भनेको खराब कर्जामा देखिएको सामान्य सुधार मात्र हो । अघिल्लो वर्षको दोश्रो त्रैमाससम्म ५.७१ प्रतिशत रहेको निस्क्रिय कर्जा अनुपात घटेर ४.९२ प्रतिशतमा सीमित रहेको देखिन्छ ।  

यो बैंकको प्रतिसेयर नेटवर्थ १०१.३१ रुपैयाँ, पूँजीकोष अनुपात ३७.०७ प्रतिशत, तरलता अनुपात ४१.४६ प्रतिशत रहेको देखिन्छ ।  

सेयरमूल्यमा लगातार सर्किट !

सालपा विकास बैंकको सेयर कारोबार २०२६ फेब्रुअरी १६ देखि दोश्रो बजारमा कारोबारमा आएको थियो ।  

पहिलो कारोबार ३०० रुपैयाँबाट भएकोमा त्यसपछि दैनिक अपर सर्किट लाग्दै यो बैंकको सेयरमूल्य बढेर अहिले-मंगलबारसम्म) १८४८.१० रुपैयाँ पुगिसकेको छ ।  

कारोबार खुलेदेखि हालसम्म सालपा विकास बैंकको १८ वटा कारोबार दिनमध्ये सबैमा अपर सर्किट लगाइएको छ ।  

यो कम्पनीको दोश्रो बजारमा १७ लाख २३ हजार ८८० कित्ता-३३ प्रतिशत) साधारण सेयर सूचिकृत छ ।  

यस्तै, ३५ लाख कित्ता-६७ प्रतिशत) संस्थापक सेयर सूचिकृत छ।  

हाल कम्पनीको कुल बजार पूँजीकरण ९ अर्ब ६५ करोड ४२ लाख ५२ हजार ६२८ रुपैयाँ पुगिसकेको छ ।

हाल दोश्रो बजारमा कारोबारमा रहेका साना विकास बैंकमध्ये कर्पोरेट डेभलपमेन्ट बैंकको सेयरमूल्य २२०० माथि, नारायणी डेभलपमेन्ट बैंकको प्रतिकित्ता १५०० हाराहारी, ग्रीन डेभलपमेन्ट बैंकको प्रतिकित्ता १२०० रुपैयाँ हाराहारी रहेको छ । यसरी हेर्दा विकास बैंकको दोश्रो महंगो स्क्रिप्टको रुपमा सालपा विकास बैंक उक्लिएको छ । पहिलो स्थानमा रहेको कर्पोरेट डेभलपमेन्ट बैंकको अवस्था पनि वित्तीय रुपमा जर्जर नै छ । यो स्क्रिप्ट पनि खेलाडीहरुले नै माथि उचालेको सेयर हो ।