लगानीकर्ताहरुले सेयर धितो राखेर लिए रु.१.५६ खर्ब बराबरको लोन, गत वर्षको तुलनामा ३१.८८% ले बढ्यो

काठमाण्डौ । सेयर लगानीकर्ताहरुले बैंक तथा वित्तीय संस्थाबाट डेढ खर्ब भन्दा बढी सेयर धितो कर्जा लिएका छन् । नेपाल राष्ट्र बैंकका अनुसार चालु आवको ८ महिनासम्ममा बैंक तथा वित्तीय संस्थाले १ खर्ब ५६ अर्ब २७ करोड ९३ लाख रुपैयाँ बराबरको सेयर धितो कर्जा प्रवाह गरेका छन् ।  

यो कर्जा प्रवाह गत आवको सोही अवधिसम्मको तुलनामा ३१.८८ प्रतिशत बढी हो । गत आवको फागुन मसान्तसम्म सेयर लगानीकर्ताहरुले बैंक तथा वित्तीय संस्थाबाट आफ्नो नामको सेयर धितो राखेर १ खर्ब १८ अर्ब ५० करोड १० लाख रुपैयाँ लोन लिएका थिए ।  

पछिल्लो समय बैंकहरुको ब्याजदर निरन्तर घट्न थालेपछि सेयर धितो कर्जा प्रवाह भने बढ्न पुगेको हो । सेयर लगानीकर्ताहरुले घट्दो ब्याजदरको कारण आफ्नो स्वामित्वमा रहेको सेयर धितो राखेर कर्जा लिएको तथ्याङ्कले देखाएको छ ।

बैंकले आफ्नो व्यवस्थाअनुसार कुनै पनि व्यक्तिको स्वामित्वमा रहेको पुरानो सेयर वा आगामी दिनमा खरिद गर्ने सेयरलाई धितोको रुपमा राखेर कर्जा प्रवाह गर्न सक्दछ । लगानीकर्ताहरुले आफ्नो नाममा भएको सेयर बैंक वित्तीय संस्थामा धितो राखी कर्जा लिन पाउने व्यवस्था छ ।  

तर सेयर धितो राखेर लिएको कर्जा भने लगानीकर्ताले जुनसुकै प्रयोजनका लागि प्रयोग गर्न सक्नेछ । तर अधिकांश सेयर धितो कर्जा सेयर खरिदमा नै प्रयोग हुने देखिएको छ ।  

धितोपत्र दोस्रो बजारमा कारोबार गर्ने लगानीकर्ताहरुको संख्या बढेसँगै बैंक वित्तीय संस्थाबाट यस्तो प्रकृतिको कर्जा प्रवाह बृद्धि भएको हो ।

राष्ट्र बैंकका अनुसार सो अवधिसम्म वाणिज्य बैंकहरुबाट मात्रै १ खर्ब ३३ अर्ब ६८ करोड रुपैयाँ बराबरको सेयर धितो कर्जा प्रवाह भएको छ । यो कर्जा गत आवको सोही अवधिसम्मको तुलनामा ३८.६९ प्रतिशत बढी हो ।  

गत आवको सोही अवधिसम्म वाणिज्य बैंकहरबाट ९६ अर्ब ३९ करोड ३५ लाख रुपैयाँ बराबरको सेयर धितो कर्जा प्रवाह भएको थियो ।  

दुई बैंक नेपाल बैंक र सिटिजन्स बैंकबाहेक सबैले यस्तो कर्जा प्रवाह गत आवको तुलनामा बढाएका छन् । नेपाल बैंकको १०.५० प्रतिशत र सिटिजन्स बैंकको ८.८४ प्रतिशतले घटेको छ । 

सबैभन्दा बढी नबिल बैंकबाट लगानीकर्ताहरुले सेयर धितो राखेर कर्जा लिएका छन् । बैंकबाट १७ अर्ब ४६ करोड रुपैयाँ बराबरको सेयर लोन प्रवाह भएको छ ।  

सबैभन्दा यस्तो कर्जा प्रवाह बढाउने बैंकमा भने कृषि विकास बैंक रहेको छ । बैंकले गत आवको तुलनामा २१६.९८ प्रतिशतले यस्तो कर्जा प्रवाह बढाएको छ ।  

त्यस्तै, विकास बैंकहरुको पनि यस्तो कर्जा प्रवाह ९.२४ प्रतिशत बृद्धि भएको छ । सो अवधिसम्म १३ विकास बैंकले १९ अर्ब ५२ करोड २६ लाख रुपैयाँ बराबरको सेयर धितो कर्जा प्रवाह गरेका छन् । गत आवको फागुन मसान्तसम्म भने विकास बैंकहरुले १७ अर्ब ८७ करोड रुपैयाँ बराबरको सेयर धितो कर्जा प्रवाह गरेका थिए ।  

गरिमा विकास बैंक र ज्योति विकास बैंकबाहेक सबैले यस्तो कर्जा प्रवाह उल्लेख्य बढाएका छन् । सबैभन्दा धेरै कर्जा प्रवाह गर्नेमा मुक्तिनाथ विकास बैंक रहेको छ । यस बैंकले ३ अर्ब ८३ करोड रुपैयाँ बराबरको सेयर धितो कर्जा प्रवाह गरेको छ ।  

सबैभन्दा बढी यस प्रकृतिको कर्जा प्रवाह बढाउनेमा भने मितेरी डेभलपमेन्ट बैंक रहेको छ । यसले गत आवको तुलनामा १६१४.४५ प्रतिशतले यस्तो कर्जा बढाएको छ ।  

त्यस्तै, फाइनान्स कम्पनीहरुबाट प्रवाह हुने मार्जिक प्रकृतिको लोन अर्थात् सेयर धितो कर्जा भने गत आवको तुलनामा २७.६० प्रतिशतले घटेको छ ।  

राष्ट्र बैंकका अनुसार फागुन मसान्तसम्म १५ फाइनान्स कम्पनीले ३ अर्ब ६ करोड ६८ लाख रुपैयाँ मात्रै यस्तो कर्जा प्रवाह गरेका छन् । यो रकम गत आवको तुलनामा एक अर्ब १६ करोड रुपैयाँभन्दा कम हो । गत आवको सोही अवधिसम्म फाइनान्स कम्पनीहरुले ४ अर्ब २३ करोड ६० लाख रुपैयाँ बराबरको सेयर धितो कर्जा प्रवाह गरेका थिए ।  

यस अवधिसम्म आइपुग्दा अधिकांश फाइनान्स कम्पनीहरुको यस्तो कर्जा प्रवाह घटेको छ । सेन्ट्रल फाइनान्स र प्रोग्रेसिभ फाइनान्स बाहेक सबैको यस्तो कर्जा प्रवाह गत आवको तुलनामा घटेको छ ।  

सेन्ट्रल फाइनान्सको ९२.२५ प्रतिशत र प्रोग्रेसिभ फाइनान्सको ०.२१ प्रतिशतले यस्तो कर्जा प्रवाह बढेको छ । सबैभन्दा बढी घट्नेमा गोर्खाज फाइनान्सको ६८.८० प्रतिशतले घटेको छ ।  

फागुन मसान्तसम्म सबैभन्दा बढी सेयर धितो कर्जा प्रवाह गर्नेमा मन्जुश्री फाइनान्स रहेको छ । यो कम्पनीले ६१ करोड ५१ लाख रुपैयाँ बराबरको सेयर धितो कर्जा प्रवाह गरेको छ ।