यूएईको ओपेक त्याग: भारतमा सम्भावित असर के ?

काठमाण्डौं । अमेरिका र इजरायलबीचको द्वन्द्वका कारण इरानसँगको युद्धले विश्व ऊर्जा बजारमा अनिश्चितता बढिरहेका बेला संयुक्त अरब इमिरेट्स (यूएई) ले पेट्रोलियम निर्यातक देशहरूको संगठन (ओपेक) बाट बाहिरिने घोषणा गरिसकेको छ ।  

यूएईले आगामी मे १ देखि लागू हुने गरी उक्त निर्णय सार्वजनिक गरेको हो।

यूएईको ऊर्जा मन्त्रालयले सामाजिक सञ्जालमार्फत जारी गरेको विज्ञप्तिमा राष्ट्रिय हित र दीर्घकालीन आर्थिक रणनीतिलाई ध्यानमा राख्दै ओपेकबाट बाहिरिने निर्णय गरिएको जनाएको छ।  

 

यससँगै यूएई अब ओपेक तथा सन् २०१६ मा गठन भएको ओपेक प्लस गठबन्धनको उत्पादन कोटा प्रणालीबाट स्वतन्त्र हुने भएको छ।

ओपेक विश्वका प्रमुख तेल उत्पादक १२ देशहरूको संगठन हो, जसले सदस्य राष्ट्रहरूका लागि उत्पादन कोटा निर्धारण गर्दै आएको छ।  

यूएई बाहिरिएपछि उसले आफ्नै उत्पादन क्षमता अनुसार तेल उत्पादन गर्न सक्नेछ।

विश्लेषकहरूका अनुसार यो निर्णय इरानसँगको युद्धका कारण देखिएको ऊर्जा बजार अस्थिरता र ओपेकभित्र उत्पादन कोटा सम्बन्धी लामो समयदेखि चलिरहेको विवादसँग जोडिएको छ।  

विशेषगरी साउदी अरेबियासँगको मतभेद पनि यस निर्णयको कारण मानिएको छ।

ऊर्जा विज्ञहरूले यूएईले उत्पादन बढाउन सकेमा विश्व बजारमा कच्चा तेलको आपूर्ति बढ्ने र मूल्यमा केही स्थिरता आउन सक्ने बताएका छन्।  

 

ऊर्जा आयातमा निर्भर देशहरूका लागि यो निर्णय केही हदसम्म सकारात्मक हुन सक्ने अनुमान गरिएको छ।

हाल विश्वको करिब ३५ प्रतिशत कच्चा तेल उत्पादन ओपेक सदस्य देशहरूले गर्दै आएका छन्।  

यूएई ओपेकका प्रमुख उत्पादक राष्ट्रहरूमध्ये एक हो।

विशेषज्ञहरूका अनुसार विशेषगरी होर्मुज जलडमरूमा जारी अवरोधका कारण। यस निर्णयको दीर्घकालीन प्रभाव एशियाली बजारहरू—भारत, चीन, जापान र दक्षिण कोरिया—मा देखिन सक्ने भएपनि तत्काल प्रभाव भने सीमित हुने सम्भावना रहेको छ ।