तिब्बतमा रातिको शक्तिशाली भूकम्पले विनाश १६ जनाको मृत्यु सयौं घरमा क्षति

काठमाण्डौ । चीनको तिब्बतस्थित सिजाङ स्वायत्त क्षेत्रमा बिहीबार राति गएको ७ म्याग्निच्युडको भूकम्पबाट कम्तीमा १६ जनाको मृत्यु भएको छ। शुक्रबार बिहान सार्वजनिक अद्यावधिक विवरणअनुसार घाइतेको संख्या ४६ पुगेको छ। तीमध्ये ११ जनाको अवस्था गम्भीर छ भने ३५ जनालाई सामान्य चोट लागेको छ। प्रारम्भिक विवरणमा घाइतेको संख्या ३२ उल्लेख थियो।

नाग्छु सहरअन्तर्गत बाकेन काउन्टीमा गएको भूकम्पले आवासीय संरचनामा क्षति पुर्‍याउनुका साथै यातायात र सञ्चार सेवासमेत प्रभावित बनाएको छ। नाग्छुको भूकम्प उद्धार कमान्डको शुक्रबार बिहान ५ बजेर २० मिनेटसम्मको विवरणअनुसार ३३९ घरधुरीका घर भत्किएका वा क्षतिग्रस्त भएका छन्। थप २० वटा पशु गोठमा पनि क्षति पुगेको छ।

नेपाली समयअनुसार राति ८ बजेर १८ मिनेटमा कम्पन

सिजाङको भूकम्प निकायका अनुसार अक्टोबर २२ मा चिनियाँ समयअनुसार राति १० बजेर ३३ मिनेटमा भूकम्प गएको हो। यो नेपाली समयअनुसार बिहीबार राति ८ बजेर १८ मिनेट हो।

चिनियाँ मापनले भूकम्पको केन्द्र ३२.४० डिग्री उत्तरी अक्षांश र ९३.७९ डिग्री पूर्वी देशान्तरमा तथा गहिराइ १० किलोमिटर रहेको देखाएको छ।

अमेरिकी भूगर्भ सर्वेक्षण निकाय यूएसजीएसलाई उद्धृत गर्दै एसोसिएटेड प्रेसले केन्द्र नाग्छुबाट करिब १९१ किलोमिटर पूर्व–उत्तरपूर्वमा रहेको जनाएको छ। उक्त क्षेत्र उच्च भूभागमा पर्ने र कम जनघनत्व भएको स्थान हो। यूएसजीएसको मापनमा गहिराइ १८ किलोमिटर उल्लेख छ। यसरी दुई निकायका प्रारम्भिक विवरणमा गहिराइ फरक देखिएको छ।

मुख्य धक्कापछि लगातार थप कम्पन

मुख्य भूकम्पपछि सोही क्षेत्रमा थप कम्पन रेकर्ड भएका छन्। सिजाङको भूकम्प निकायका अनुसार बिहीबार राति १० बजेर ५९ मिनेटमा ३.९ म्याग्निच्युड, ११ बजेर १८ मिनेटमा ३.६ म्याग्निच्युड र ११ बजेर ३९ मिनेटमा ४ म्याग्निच्युडका कम्पन गएका थिए। तीनवटैको गहिराइ १० किलोमिटर उल्लेख छ।

यी कम्पनले मुख्य धक्कापछि पनि प्रभावित क्षेत्रमा भूकम्पीय गतिविधि जारी रहेको देखाउँछन्।

८२ गाडीसहित अग्नि उद्धार टोली परिचालन

सिन्ह्वाका अनुसार सिजाङको आपत्कालीन कमान्डले मानिसको खोजी, घाइतेको उपचार र प्रभावित बासिन्दालाई सुरक्षित स्थानमा सार्ने काम अघि बढाएको छ। प्रहरी, अग्नि नियन्त्रण, विद्युत् र यातायातसम्बन्धी उद्धार तथा प्राविधिक टोली केन्द्रनजिकका प्रभावित क्षेत्रमा परिचालन गरिएका छन्।

क्षेत्रीय अग्नि तथा उद्धार निकायले ८२ गाडीसहित ३४७ उद्धारकर्मी खटाएको छ। टोलीले चार हजार २०० भन्दा बढी उपकरण तथा नौ हजार ४०० भन्दा बढी राहत एवं सहायक सामग्री लगेको सिन्ह्वाले जनाएको छ। ल्हासा र शान्नानका थप टोलीलाई आवश्यक परे सहयोग पठाउन तयारी अवस्थामा राखिएको छ।

सडकमा ढुंगा खस्दा आवागमन नियन्त्रण

भूकम्पपछि राष्ट्रिय राजमार्ग ३१७ को केही भागमा ढुंगा खसेर अवरोध भएको छ। प्रभावित खण्डमा उद्धार, आपत्कालीन र सरकारी सहयोगका सवारीलाई मात्र प्रवेश दिइएको छ। रेल सेवा सावधानीस्वरूप रोकिएको र केही क्षेत्रमा सञ्चार सम्पर्कसमेत अवरुद्ध भएको विवरण आएको छ। आगामी तीन दिन बीचबीचमा हिमपात हुने पूर्वानुमान पनि सार्वजनिक भएको छ।

यसले उद्धारसँगै प्रभावित समुदायसम्म सामग्री पुर्‍याउने र सुरक्षित अस्थायी बसोबास मिलाउने चुनौती थप्ने देखिन्छ।

अधिकारीहरूले क्षतिको विस्तृत विवरण संकलन गरिरहेकाले अहिले सार्वजनिक संख्या प्रारम्भिक हो। खोजी, उपचार तथा प्रभावित बस्तीको निरीक्षणसँगै मानवीय र भौतिक क्षतिको विवरण थप स्पष्ट हुने अपेक्षा गरिएको छ।