काठमाण्डौ । नेपालले स्वदेशमा उत्पादित सिमेन्ट, स्टिल, प्लाइउडलगायतका औद्योगिक वस्तुको भारतीय बजारमा पहुँच सहज बनाउन भारतसँग आग्रह गरेको छ। नेपाली उत्पादनको निर्यात विस्तारमा देखिएका प्रक्रियागत अवरोध हटाउने र गुणस्तर प्रमाणीकरण प्रणालीलाई सरल बनाउने विषयमा दुई देशका उच्च अधिकारीबीच छलफल भएको हो।
भारतको आन्ध्र प्रदेशस्थित विशाखापट्टनममा आयोजित ३१औँ साझेदारी शिखर सम्मेलनका क्रममा नेपालले आफ्ना औद्योगिक उत्पादनलाई भारतीय बजारमा सहज प्रवेश दिलाउनुपर्ने विषयलाई प्राथमिकताका साथ उठाएको हो।
विशेषगरी भारतीय गुणस्तर ब्युरो (बीआईएस) बाट लिनुपर्ने गुणस्तर प्रमाणपत्र प्राप्त गर्ने प्रक्रियालाई सरल, छरितो र सहज बनाउन नेपाली पक्षले आग्रह गरेको छ।
बीआईएस प्रमाणीकरणमा देखिने प्रक्रियागत जटिलताले भारतीय बजारमा विस्तार हुन चाहने नेपाली उद्योगहरूका लागि चुनौती सिर्जना गर्न सक्ने भएकाले यसको सहजीकरण आवश्यक रहेको नेपाली पक्षको जोड छ।
सिमेन्ट र स्टिलको निर्यात बढाउने प्रयास
नेपालमा पछिल्ला वर्षमा सिमेन्ट, स्टिल र प्लाइउडजस्ता उत्पादनमूलक उद्योगमा लगानी विस्तार भएको छ। यस्ता उद्योगका लागि ठूलो भारतीय बजार महत्वपूर्ण निर्यात गन्तव्य बन्न सक्ने सम्भावना छ।
तर भारतीय बजारमा वस्तु निर्यात गर्न आवश्यक गुणस्तर प्रमाणीकरण, नियामकीय प्रक्रिया र व्यापार सहजीकरणका विषय महत्वपूर्ण मानिन्छन्।
यही सन्दर्भमा नेपाली प्रतिनिधिमण्डलले भारतीय पक्षसँग बीआईएस प्रमाणीकरण प्रक्रियालाई सरल बनाउन आग्रह गरेको हो।
यसबाट नेपाली उत्पादनलाई भारतीय बजारमा प्रवेश गर्न लाग्ने समय र प्रक्रियागत झन्झट कम गर्न सहयोग पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ।
यद्यपि, छलफलबाट बीआईएस प्रमाणीकरणसम्बन्धी कुनै नयाँ व्यवस्था लागू भइसकेको जानकारी सार्वजनिक भएको छैन।
नेपालमा भारतीय लगानी बढाउन पनि पहल
सम्मेलनका क्रममा नेपाली उत्पादनको निर्यात मात्रै नभई नेपालमा भारतीय लगानी विस्तार गर्ने विषयमा समेत छलफल भएको छ।
उद्योग मन्त्रालयका अनुसार भारतीय उद्योग परिसंघका उपाध्यक्ष शशांक गोयन्का र महानिर्देशक चन्द्रजित बनर्जीसँग नेपालमा लगानी विस्तार, संयुक्त औद्योगिक साझेदारी, प्रविधि हस्तान्तरण तथा दुई देशका निजी क्षेत्रबीच सहकार्य बढाउने विषयमा छलफल गरिएको थियो।
नेपालले विशेषगरी जलविद्युत्, नवीकरणीय ऊर्जा, उत्पादनमूलक उद्योग, कृषि प्रशोधन, पर्यटन र सूचना प्रविधिलाई लगानीका सम्भावनायुक्त क्षेत्रका रूपमा प्रस्तुत गरेको छ।
सम्मेलनमा सहभागी उद्योगमन्त्री साहले यी क्षेत्रमा लगानी गर्न भारतीय तथा अन्तर्राष्ट्रिय लगानीकर्तालाई आह्वान गरेका थिए।
नेपालमा औद्योगिक उत्पादन विस्तारसँगै प्रविधि हस्तान्तरण र विदेशी पूँजी परिचालनलाई प्रोत्साहन गर्नुपर्ने विषयमा समेत छलफल भएको मन्त्रालयले जनाएको छ।
विशाखापट्टनम बन्दरगाहबाट व्यापार सहजीकरणको सम्भावना
नेपाली प्रतिनिधिमण्डलले विशाखापट्टनम बन्दरगाह तथा त्यहाँको भन्सार कार्यालयको अवलोकनसमेत गरेको छ।
अवलोकनका क्रममा नेपाली कार्गो ढुवानी, बन्दरगाहबाट उपलब्ध हुने सेवा सुविधा, भन्सार प्रक्रिया र व्यापार सहजीकरणका सम्भावनाबारे जानकारी लिइएको थियो।
नेपालको वैदेशिक व्यापारका लागि भारतीय बन्दरगाहको भूमिका महत्वपूर्ण रहँदै आएको छ। त्यसैले बन्दरगाहको प्रभावकारी प्रयोग र भन्सार प्रक्रियामा सहजीकरणले नेपाली आयात तथा निर्यातलाई थप प्रतिस्पर्धी बनाउन सहयोग पुग्न सक्छ।
छलफलमा बन्दरगाहमार्फत नेपालको व्यापार सहजीकरणसँगै नेपालमा वाणिज्य दूतावास स्थापना गर्ने र धार्मिक पर्यटन सर्किट विकास गर्ने सम्भावनाका विषयसमेत उठाइएको थियो।
भारतीय बजारको अवसर उपयोग गर्न चुनौती
नेपालका लागि भारतीय बजार भौगोलिक निकटता, यातायात सुविधा र ठूलो उपभोक्ता संख्याका कारण महत्वपूर्ण छिमेकी बजार हो।
तर नेपाली उत्पादनले भारतीय बजारमा आफ्नो हिस्सा विस्तार गर्न गुणस्तर प्रमाणीकरण, उत्पादन लागत, ढुवानी, प्रतिस्पर्धा र बजार पहुँचसँग सम्बन्धित चुनौती सामना गर्नुपर्ने हुन्छ।
विशेषगरी सिमेन्ट, स्टिल र प्लाइउडजस्ता औद्योगिक वस्तुको निर्यात बढाउन उत्पादनको गुणस्तर सुनिश्चित गर्दै नियामकीय प्रक्रियालाई सहज बनाउनु आवश्यक देखिन्छ।
नेपालले उठाएको बीआईएस प्रमाणीकरण सहजीकरणको प्रस्ताव कार्यान्वयनमा आए नेपाली उद्योगलाई भारतीय बजारमा आफ्नो उपस्थिति विस्तार गर्न सहयोग पुग्न सक्छ।
यसले निर्यात प्रवर्द्धनसँगै स्वदेशी उद्योगको उत्पादन क्षमता उपयोग, रोजगारी सिर्जना र औद्योगिक गतिविधि विस्तारमा समेत सकारात्मक योगदान पुर्याउने सम्भावना छ।
सम्मेलनमा सहभागी उद्योगमन्त्रीसहितको नेपाली प्रतिनिधिमण्डल स्वदेश फर्किसकेको छ।


प्रतिक्रिया
0 प्रतिक्रियाअहिलेसम्म कुनै प्रतिक्रिया छैन। पहिलो प्रतिक्रिया तपाईंको हुन सक्छ।