विश्वका प्रमुख लगानीकर्ता किन कुरिरहेका छन् अप्रील २ लाई ? त्यसपछि ठूलै मन्दी आउँछ ?

काठमाण्डौ । लगानीकर्ताहरू २ अप्रिल र त्यसपछि आउने तीन-चार महिनामा हुने घटनाहरूको प्रतीक्षा गरिरहेका छन्। ग्लासरैटनर एडभाइजरीका सेठ आर फ्रीम्यानले यो कुरा बताएका छन्। उनका अनुसार, बजारमा अनिश्चितताको वातावरण यही कारणले बनेको छ। बजारको वर्तमान स्थिति मात्र आम्दानी र विकाससँग सम्बन्धित छैन। बरु, यो लगानीकर्ताको भावनाबाट पनि प्रभावित छ।

अब जब अमेरिका केन्द्रीय बैंक फेडरल रिजर्भको विषय शान्त भएको छ, सबैको ध्यान २ अप्रिलको ट्यारिफ डेडलाइनमा केन्द्रित छ। वास्तवमा, २ अप्रिलदेखि अमेरिका ती देशहरूमा प्रत्युत्तर ट्यारिफ (रेसिप्रोकल ट्यारिफ) लगाउनेछ, जसले अमेरिकी उत्पादनहरूमा बढी कर लगाउँछन्। भारतलाई पनि ट्रम्पले यसको चेतावनी दिएका छन्, र यस विषयमा भारत अमेरिका संग वार्ता गरिरहेको छ।

सेठ आर फ्रीम्यानका अनुसार, अमेरिकी बजारमा फेडको प्रतिक्रियामा कुनै विशेष उतार-चढाव देखिएको छैन। २ अप्रिलमा के हुनेछ भन्ने कुरा कसैले पनि ठ्याक्कै जान्दैन। व्यवसायहरूको लागि सामान्य योजना बनाउन यो मिति छिट्टै आउनु आवश्यक छ। धेरै बजार विश्लेषकहरूको विश्वास छ कि अमेरिकी बजार अहिले शिखरमा पुगेको छ। यो शिखर केही हप्ता वा महिनाका लागि मात्र नभई, धेरै वर्षसम्म रहन सक्छ। केही प्रविधि, ईभी (EV) र चिप स्टकहरू शायद चाँडै पहिलेकै स्तरमा फर्किने छैनन्।

सेठ आर फ्रीम्यानका अनुसार, अमेरिका मा हामीले शीर्ष पाँच-सात स्टकहरू तीव्र गतिमा वृद्धि भएको देख्यौं। तिनीहरूले बजारको ठूलो हिस्सा ओगटेका छन्। जब यी स्टकहरूमा उतार-चढाव आउँछ, तब यसको प्रभाव सम्पूर्ण बजारमा पर्छ। एनविडिया जस्ता केही स्टकहरू शायद हालको लागि शिखरमा पुगेका छन्। एआई (आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स) को विषयमा ठूलो उत्साह देखिन्छ। तर, एआईको विकास अहिले प्रारम्भिक चरणमा मात्र छ। दीर्घकालीन रूपमा धेरै कम्पनीहरूले राम्रो प्रदर्शन गर्न सक्छन्। तर, हालको बजार अवस्था मात्र आम्दानी र वृद्धिसँग सम्बन्धित छैन, यो लगानीकर्ताहरूको भावनाबाट पनि प्रभावित छ।

अब अगाडिको बाटो के हो? के लगानीकर्ता फेरि भारत, उदीयमान बजारहरू वा चीनतर्फ फर्किनेछन्? यसको उत्तरमा फ्रीम्यानले भने, भारतीय बजारमा ५% वृद्धि भएको छ, जबकि अमेरिकी बजारमा अनिश्चितताको वातावरण छ।

फ्रीम्यान भन्छन्, लगानीकर्ताहरू अनिश्चिततालाई मन पराउँदैनन्। यसले तिनीहरूलाई चिन्तित बनाउँछ। अवश्य पनि, सापेक्ष मुद्रा मूल्यांकन, डलर-रुपैयाँ तथा अन्य विषयहरू छन्। तर, केही लगानीकर्ताहरू यसलाई उदीयमान बजारहरूमा प्रवेश गर्ने अवसरको रूपमा हेर्न सक्छन्, जहाँ उनीहरू पहिले उपस्थित थिएनन्।

समग्र रूपमा, २ अप्रिल र त्यसपछि आउने तीन-चार महिनामा हुने घटनाहरूको प्रतीक्षा रहनेछ।

ट्रम्पको ट्यारिफ नीतिले विश्व व्यापारमा अनिश्चितताको वातावरण सिर्जना गरिदिएको छ। यसले विश्व अर्थतन्त्रमा नकारात्मक असर पार्ने सम्भावना छ। ट्रम्पले भनेका छन् कि यदि कुनै देशले अमेरिकी उत्पादनहरूमा ट्यारिफ लगाउँछ भने, अमेरिका पनि उनीहरूको उत्पादनहरूमा समान दरमा ट्यारिफ लगाउनेछ। उनले भारतलाई विश्वभर सबैभन्दा बढी ट्यारिफ लगाउने देशहरू मध्ये एक भएको बताएका छन्।

-एजेन्सीहरुको सहयोगमा

फोटो : NBT