काठमाण्डौ । सेयर बजारमा लगानीकर्ताको उत्साह लगातार खस्किँदै जाँदा बिहीबार कारोबार रकम ६ महिनायताकै कमजोर विन्दुमा झरेको छ । बजारमा सूचकसँगै कारोबार रकम पनि दिनदिनै सुक्दै जाँदा लगानीकर्तामाझ ‘बजार गहिरो संकटतर्फ त धकेलिँदै छैन ?’ भन्ने प्रश्न उठ्न थालेको छ ।
आज ३३४ कम्पनीका ६६ लाख ८४ हजारभन्दा बढी कित्ता सेयर किनबेच हुँदा जम्मा कारोबार रकम २ अर्ब ९३ करोड रुपैयाँमा सीमित भयो । यो कारोबार रकम गत कात्तिक ९ यताकै न्यून हो । त्यसदिन बजारमा २ अर्ब ३६ करोड रुपैयाँ बराबरको मात्रै कारोबार भएको थियो ।
स्थिर सरकार गठनपछि लगानीकर्ताले बजारमा सुधारको अपेक्षा गरेका थिए । तर, व्यवहारमा त्यसको उल्टो चित्र देखिएको छ । बजारलाई गति दिने नीतिगत संकेत नआउँदा र लगानीकर्ताको आत्मविश्वास पुनःस्थापित हुन नसक्दा कारोबार रकम लगातार खुम्चिँदै गएको विश्लेषण हुन थालेको छ ।
पछिल्ला दिनमा नेप्से सूचक र कारोबार रकम दुवै घट्दो क्रममा देखिनुले बजारप्रति चासो घट्दै गएको संकेत गरेको जानकारहरू बताउँछन् । केही लगानीकर्ताले यसलाई ‘सामान्य करेक्सन’ मानेका छन् भने कतिपयले भने बजार ‘क्र्यासको संघार’ मा पुगेको आकलन गर्न थालेका छन् ।
सेयर लगानीकर्ता संघ नेपालका अध्यक्ष तारा फुल्लेल का अनुसार अहिले बजारमा न खरिद गर्ने वातावरण बनेको छ, न त बिक्री गर्ने । लगानीकर्ताले सस्तो मूल्यमा सेयर बेच्न नचाहेकाले कारोबार रकम घट्दै गएको उनको भनाइ छ ।
उनले बजारमा अन्योलता गहिरिँदै गएको बताउँदै अहिलेको अवस्थामा बजार कुन दिशामा जान्छ भन्ने यकिन गर्न कठिन भएको प्रतिक्रिया दिए । उनका अनुसार बजार उकालो लाग्न फन्डामेन्टल र टेक्निकल दुवै पक्ष बलियो हुनुपर्छ, तर अहिले दुवै पक्ष कमजोर अवस्थामा छन् ।
फुल्लेलले नियामक निकायहरू नेतृत्वविहीन हुँदा पनि बजार प्रभावित भएको दाबी गरे । धितोपत्र बोर्ड र नेप्सेमा नेतृत्व अभावका कारण नीतिगत निर्णयहरू रोकिएको र त्यसले लगानीकर्ताको विश्वास कमजोर बनाएको उनको तर्क छ । अब लगानीकर्ताको नजर आगामी बजेटतर्फ केन्द्रित भएको भन्दै उनले पूँजी बजार सुधारका ठोस नीति आए मात्रै बजारले पुनः लय समात्न सक्ने बताए ।
यस्तै, नेपाल सेयरधनी संघका अध्यक्ष घनश्याम पाण्डे ले बजारमा ‘पर्ख र हेर’ को अवस्था गहिरिएको बताए । उनका अनुसार लगानीकर्ताको मनोबल कमजोर छ र ठूला लगानीकर्ता समेत सक्रिय हुन सकेका छैनन् ।
सरकारको पछिल्लो धरपकड र नियामकीय दबाबका कारण ठूला लगानीकर्ता बजारबाट टाढिएको उनको दाबी छ । “जबसम्म कारोबार रकम उल्लेख्य रूपमा बढ्दैन, बजारले मजबुत उकालो समात्न कठिन हुन्छ,” उनले भने । यद्यपि बजार घट्दै गइरहेको भन्दै तत्काल आतंकित भइहाल्नुपर्ने अवस्था भने नरहेको उनको धारणा छ ।
नेपाल धितोपत्र लगानीकर्ता संघका अध्यक्ष हरि केसी ले भने बजार ओरालो लाग्नुमा नियामक निकायहरूको निर्णयलाई जिम्मेवार ठहर गरे ।
उनका अनुसार सेबोन, नेप्से र ब्रोकरहरूले मिलेर लागू गरेको नयाँ दैनिक सर्किट व्यवस्था बजारका लागि लाभदायीभन्दा बढी घातक बनेको छ । सरोकारवालासँग पर्याप्त छलफल नगरी ल्याइएको व्यवस्थाले लगानीकर्ताको सम्पत्ति क्षय गराएको उनको आरोप छ ।
केसीले सरकारको नीतिगत अस्थिरताले पनि बजारप्रतिको भरोसा कमजोर बनाएको बताए । आगामी बजेटमार्फत पूँजी बजारमैत्री नीति नआए र विवादित व्यवस्थाहरू सच्याइएन भने बजार थप गम्भीर संकटमा जान सक्ने चेतावनी उनले दिए ।

