भारतमा गोलभेँडाको मूल्य दोब्बर, नेपालमा पनि महँगीको संकेत

काठमाण्डौ । छिमेकी भारतमा मनसुन सुरु नहुँदै गोलभेँडाको मूल्य करिब दोब्बर पुगेको छ। प्याज र आलुको भाउ पनि लगातार उकालो लागिरहेको छ। भारतमा देखिएको यो मूल्यवृद्धिको प्रत्यक्ष प्रभाव केही साताभित्रै नेपाली बजारमा पनि देखिन सक्ने संकेत देखिएको छ।

नेपालले वर्षेनी भारतबाट ठूलो परिमाणमा गोलभेँडा, प्याज र आलु आयात गर्दै आएको छ। स्वदेशी उत्पादन घट्ने तथा मनसुनका कारण ढुवानी प्रभावित हुने यही समयमा भारतमै मूल्य चर्किएपछि नेपालमा आयातित तरकारीको लागत बढ्ने निश्चितजस्तै देखिन्छ।

भारतीय उपभोक्ता मामिला मन्त्रालयका अनुसार पछिल्लो एक महिनामा गोलभेँडाको औसत खुद्रा मूल्य १८ प्रतिशत, प्याज ११ प्रतिशत र आलु १.३ प्रतिशत ले बढेको छ। तर दिल्लीसहितका प्रमुख सहरमा गोलभेँडाको मूल्य भने लगभग दोब्बर पुगेको भारतीय सञ्चारमाध्यमहरूले जनाएका छन्।

उत्तर प्रदेश, बिहार र मध्य प्रदेशलगायतका उत्पादन क्षेत्रहरूमा अत्यधिक गर्मीका कारण गोलभेँडाको उत्पादन घटेको छ। त्यसमाथि ढिलो मनसुन र आपूर्ति व्यवस्थामा आएको अवरोधले बजारमा मूल्यलाई थप उकासेको हो।

नेपालमा किन पर्न सक्छ असर?

नेपालको तरकारी बजार भारतीय बजारसँग प्रत्यक्ष जोडिएको छ। विशेषगरी असार–साउनमा स्वदेशी उत्पादन पर्याप्त नहुँदा भारतीय आयातमा निर्भरता बढ्ने गर्छ। भारतमा खरिद मूल्य नै महँगो भएपछि नेपाली आयातकर्ताले बढी मूल्य तिर्नुपर्ने अवस्था आउँछ, जसको भार अन्ततः उपभोक्तामाथि पर्छ।

व्यापारीहरूका अनुसार भारतबाट आउने गोलभेँडा महँगिएसँगै नेपाली बजारमा पनि यसको मूल्य क्रमशः बढ्न थालेको छ। यदि भारतमा मूल्य अझै केही सातासम्म उच्च रह्यो भने नेपालमा गोलभेँडा मात्र होइन, प्याज र आलुको मूल्यसमेत थप बढ्ने सम्भावना छ।

मनसुनले झन् बढाउन सक्छ दबाब

नेपालमा मनसुन पूर्ण रूपमा सक्रिय भएपछि पहिरो, सडक अवरोध र ढुवानी खर्च बढ्ने जोखिम रहन्छ। यसले आयातित तरकारीको लागत अझै बढाउन सक्छ। अर्कोतर्फ, लगातारको वर्षाले स्वदेशी उत्पादनमा समेत क्षति पुगेमा बजारमा आपूर्ति अभाव सिर्जना हुने सम्भावना रहन्छ।

उपभोक्तालाई दोहोरो मार

एकातिर भारतमा उत्पादन घटेर मूल्य बढिरहेको छ भने अर्कोतिर नेपालमा मनसुनका कारण ढुवानी र आपूर्ति प्रणाली प्रभावित हुने जोखिम बढेको छ। यही अवस्था लम्बिएमा आगामी केही सातामा नेपाली उपभोक्ताले दैनिक भान्सामा प्रयोग हुने गोलभेँडा, प्याज र आलुको मूल्यमा थप चाप व्यहोर्नुपर्ने देखिन्छ।

नेपालको बजार अहिले नै अत्यधिक प्रभावित नभए पनि भारतीय बजारमा देखिएको मूल्यवृद्धि नेपाली उपभोक्ताका लागि स्पष्ट 'महँगीको अग्रसंकेत' का रूपमा हेरिएको छ।