२० करोड वर्षपछि बन्नेछ नयाँ महाद्वीप, जसले पृथ्वीमा मानवसहित सबै प्राणी सखाप पार्नेछ

OTHERS
सोमबार, भाद्र २२,२०८३ 18:25:47

काठमाण्डौ। पृथ्वीका महाद्वीपहरू आगामी करिब २० करोड वर्षमा पुनः एकआपसमा जोडिएर एउटा विशाल महाद्वीप (सुपरकन्टिनेन्ट) बन्न सक्ने वैज्ञानिक अध्ययनहरूले देखाएका छन्। यस्तो परिवर्तनसँगै पृथ्वीको जलवायु र वातावरणमा ठूलो बदलाव आउनेछ, जसले भविष्यमा स्तनधारी जीवका लागि अत्यन्त प्रतिकूल अवस्था सिर्जना गर्न सक्ने अनुमान गरिएको छ।

वैज्ञानिकहरूले पृथ्वीका महाद्वीपहरू निरन्तर गतिशील रहेको र लामो समयको अन्तरालमा पुनः एउटै भूभागमा परिणत हुने प्रक्रिया दोहोरिँदै आएको बताएका छन्। करिब २० करोड वर्षअघि प्याङ्गिया टुक्रिन सुरु भएको थियो। आगामी करिब २० करोड वर्षमा त्यसैको विपरीत प्रक्रियाबाट नयाँ सुपरकन्टिनेन्ट बन्न सक्ने विभिन्न सम्भावना प्रस्तुत गरिएका छन्।

सन् २०१८ मा प्रकाशित अध्ययनले भविष्यमा बन्न सक्ने सुपरकन्टिनेन्टका चार सम्भावित स्वरूप उल्लेख गरेको छ।

१. नोभोप्याङ्गिया

यस परिदृश्यमा प्रशान्त महासागर बन्द हुँदै जानेछ भने एटलान्टिक महासागर विस्तार हुनेछ। अमेरिका, पूर्वी एसिया र अन्टार्कटिका आपसमा ठोक्किँदै मुख्यतः उत्तरी गोलार्धमा केन्द्रित विशाल भूभाग बन्नेछ। भूमध्यरेखीय क्षेत्र तातो र सुख्खा हुनेछन् भने तटीय क्षेत्रमा तुलनात्मक रूपमा बढी वर्षा हुने अनुमान छ।

२. औरिका

यस अवस्थामा प्रशान्त र एटलान्टिक दुवै महासागर क्रमशः बन्द हुनेछन् र पृथ्वीका भूभागहरू भूमध्यरेखाको वरिपरि घेराजस्तो स्वरूपमा पुनः व्यवस्थित हुनेछन्। वैज्ञानिकहरूका अनुसार यस्तो अवस्थामा पृथ्वी अहिलेको तुलनामा केही तातो र सुख्खा हुन सक्छ।

३. अमासिया

अमासिया परिदृश्यमा आर्कटिक महासागर बन्द हुनेछ र अन्टार्कटिकाबाहेक अधिकांश महाद्वीप उत्तरी ध्रुवतर्फ सर्नेछन्। यसले दक्षिणी गोलार्धमा विशाल महासागरीय क्षेत्र सिर्जना गर्नेछ। समुद्री धारामा आउने परिवर्तनका कारण ध्रुवीय क्षेत्र अझ चिसो भई वर्षभरि बरफले ढाकिन सक्ने सम्भावना छ।

४. प्याङ्गिया अल्टिमारप्रोक्सिमा

वैज्ञानिकहरूले मानव र अन्य स्तनधारीका लागि सबैभन्दा गम्भीर अवस्था प्याङ्गिया अल्टिमा परिदृश्यमा उत्पन्न हुन सक्ने बताएका छन्। यस अवस्थामा एटलान्टिक महासागर पूर्ण रूपमा बन्द हुँदै अमेरिका र एसिया आपसमा जोडिनेछन्। भारतीय महासागरसमेत बन्द भई आन्तरिक समुद्रमा परिणत हुन सक्छ। अन्ततः अधिकांश महाद्वीप भूमध्यरेखाको वरिपरि घेराजस्तो विशाल भूभागमा परिणत हुनेछन्।

अत्यधिक गर्मीले ल्याउन सक्छ ठूलो जैविक संकट

प्याङ्गिया अल्टिमाको भित्री भूभाग समुद्रबाट हजारौँ किलोमिटर टाढा हुने भएकाले त्यहाँ समुद्री हावाको प्रभाव न्यून हुने अनुमान छ। परिणामस्वरूप पृथ्वीको करिब ९० प्रतिशत भूभाग अत्यन्त तातो र सुख्खा मरुभूमि बन्न सक्ने अध्ययनमा उल्लेख गरिएको छ।

त्यसमाथि सूर्यको चमक क्रमशः बढ्दै जाने र भूगर्भीय गतिविधिका कारण वायुमण्डलमा कार्बन डाइअक्साइडको मात्रा बढ्न सक्ने भएकाले तापक्रम अझ तीव्र रूपमा बढ्ने सम्भावना छ। केही अनुमानअनुसार तापक्रम ४० देखि ७० डिग्री सेल्सियससम्म पुग्न सक्छ।

यस्तो अवस्थामा पृथ्वीको केवल ८ देखि १६ प्रतिशत भूभाग मात्र स्तनधारीका लागि बस्नयोग्य रहन सक्ने अनुमान गरिएको छ। अत्यधिक तापक्रम र आर्द्रताका कारण स्तनधारी जीवको शरीरले पर्याप्त ताप बाहिर निकाल्न नसक्ने अवस्था उत्पन्न भई ठूलो मात्रामा जैविक विनाश अर्थात् सामूहिक विलुप्ति हुन सक्ने वैज्ञानिकहरूको आकलन छ।