पेट्रोल–डिजेलबिनै ५ हजार किलोमिटर बढी यात्रा, सौर्य ऊर्जाबाट चल्यो याट

काठमाण्डौ । फिनल्यान्डका एक बोट निर्माता लुकास स्योमनले सौर्य ऊर्जाबाट चल्ने याट निर्माण गरेर बिना पेट्रोल वा डिजेल लामो समुद्री यात्रा सम्भव हुने देखाएका छन्। उनले आफैं डिजाइन तथा निर्माण गरेको ११ मिटर लामो याटले सोलार प्यानल र ब्याट्रीको सहायतामा ३ हजार नटिकल माइल अर्थात् ५ हजार ५५६ किलोमिटरभन्दा बढी यात्रा गरेको छ।

स्योमनको यो परियोजना कम लागतमा नवीकरणीय उर्जाबाट चल्ने बोटिङको व्यावहारिक प्रयोगका रूपमा विकास गरिएको हो। यस परियोजनामा करिब २० हजार अमेरिकी डलर खर्च भएको बताइएको छ।

सूर्यको प्रकाशबाट ब्याट्री चार्ज

याटमा जडान गरिएका सोलार प्यानलले सूर्यको प्रकाशलाई विद्युत्मा रूपान्तरण गर्छन्। उत्पादन भएको विद्युत् तत्काल याट सञ्चालनमा प्रयोग गर्न सकिन्छ भने अतिरिक्त ऊर्जा ब्याट्रीमा सञ्चित गरिन्छ।

सूर्यको प्रकाश कम भएको समयमा, जस्तै राति वा बादल लागेको अवस्थामा, याटले ब्याट्रीमा सञ्चित ऊर्जा प्रयोग गर्छ। यस प्रणालीका कारण याट सञ्चालनका लागि पेट्रोल वा डिजेलमा निर्भर हुनुपर्दैन।

स्योमनले याट निर्माण गर्दा यसको तौल कम राख्नुका साथै ऊर्जा दक्षतालाई विशेष प्राथमिकता दिएका छन्। सोलार प्यानलबाट उत्पादन हुने विद्युत् ब्याट्रीमा सञ्चित हुन्छ, जसले याटको मोटर तथा अन्य आवश्यक विद्युतीय प्रणालीलाई ऊर्जा उपलब्ध गराउँछ।

३ हजार नटिकल माइलभन्दा बढी यात्रा

याटले समुद्रमा ३ हजार नटिकल माइलभन्दा बढी दूरी पार गरेपछि यसको सौर्य ऊर्जा प्रणालीको व्यावहारिक परीक्षणसमेत भएको छ। यति लामो यात्रामा ऊर्जा व्यवस्थापन महत्वपूर्ण हुन्छ, किनकि याट सञ्चालनसँगै नेभिगेसन, सञ्चार र अन्य उपकरणलाई पनि यही ऊर्जा प्रणालीबाट विद्युत् उपलब्ध गराउनुपर्छ।

दिनको समयमा सोलार प्यानलले ऊर्जा उत्पादन गर्छन्। त्यसको केही हिस्सा याट सञ्चालनमा प्रयोग हुन्छ भने बाँकी ऊर्जा ब्याट्रीमा भण्डारण गरिन्छ। यसरी सञ्चित ऊर्जा सूर्यको प्रकाश पर्याप्त नभएको अवस्थामा प्रयोग गर्न सकिन्छ।

हल्का संरचना र कम उर्जा खपत

सौर्य उर्जाबाट चल्ने याटका लागि ऊर्जा बचत महत्वपूर्ण मानिन्छ। सोलार प्यानलले सीमित गतिमा उर्जा उत्पादन गर्ने भएकाले याटलाई उर्जा कुशल बनाउन यसको संरचना हल्का र मोटर कम विद्युत् खपत गर्ने किसिमको हुनुपर्छ।

स्योमनको याट पनि यही अवधारणामा आधारित छ। यसले एकैपटक ठूलो मात्रामा उर्जा खर्च गर्नुको सट्टा कम ऊर्जा प्रयोग गर्दै निरन्तर सञ्चालन हुने गरी डिजाइन गरिएको छ।

यो परियोजनाले सौर्य उर्जा, ब्याट्री प्रविधि र उर्जा–कुशल डिजाइनको संयोजनबाट साना तथा मध्यम आकारका डुङ्गामा परम्परागत इन्धनको प्रयोग घटाउन सकिने सम्भावना देखाएको छ।